रक्तात पेटलेल्या अगनीत सूर्यान्नो -

रक्तात पेटलेल्या अगनीत सूर्यान्नो -
तुम्ही जागे आहात कि झोपलायत हे कळत नाहिये.
म्हणजे जागे होतात तेव्हा फार जळजळ व्हायची हे आठवतंय.
पण जळजळ थांबलीए ती तुम्ही झोपलायत म्हणुन कि वय वर्षं पस्तीस - हे कळत नाहिए.
तसंही तुमचं दर्शन दुर्मीळ झालंय.
च्यायला सिअ‍ॅटलमध्ये लई ढगाळ असतं.
तर रक्तात पेटलेल्या अगनीत सूर्यान्नो -
कसं काय?
निवांत?
माझंही निवांत चाललंय.
गजर लावायचे आणि मेटाकुटीला येऊन वेळा पाळायच्या यातही धमाल असते नाही?
स्वत:च स्वत:शी वाद घालायचे, लढायचं, बोलायचं वगैरे वगैरे ठीके....
पण जळजळ बंद.
घोर, निष्काम, निर्लोभ, निर्मोही काळज्या भरपुर पण ती म्हणजे कपातली वादळं.
तुम्ही मला झोपवलंत कि मी तुम्हाला हे बऱ्याच वर्षांची तंद्री भंगल्याने बहुतेक कळत नसावं.
पण आपल्याला एकमेकांची आठवण आली नाही हे मात्र खरं.
तसे अधे मधे अचानक काही काही सूर्य पेटतात,
पण concentrate, segregate, attack आणि diffuse युजुअली वर्क होतं.
ते आणि तुम्ही इंग्रजीत पुरेसे पेटत नाही हे एक कारण असावं.
पेटणारे सूर्य पेटणार आणि यथावकाश भिजणार, विझणार हे एकेकाळी नेमाचं होतं.
मग ते ढगाळ डिप्रेशन.
आणि मग त्याच्याशी डील करायची अशी सवय लागली कि
दैदिप्यमान सकाळ, लाही लाही दुपार, टळटळीत संध्याकाळ आता उजाडत नाही.
याचं वाईट वाटुन घ्यायचं कारण नाहिए.
तुम्ही हवेहवेसे दु:ख होतात.
तुम्ही नकोसे होऊनही टळत नव्हतात म्हणुन तर जळजळ होती.
च्यायला मला पण ना - आजार टळल्याचं सोयर नाही ते नाही पण लक्षणं उतरल्याचं कोण सुतक!
तर रक्तात पेटलेल्या अगनीत सुर्यान्नो -
तुम्ही एकेकाळी मस्त प्रोपेल करायचात.
हल्ली तुम्ही ऑन डिमांड पेटत नाही याने मात्र चिडचिड होते.
भेंचोत पीटर वॉकर असे जागोजागी पेरुन ठेवलेले असतात कि सानिध्याने मशाली पेटतात
पण धगधगत नाहीत.
तर रक्तात पेटलेल्या अगनीत सुर्यान्नो -
तुम्ही जुन्या मित्रांसारखे आहात.
म्हणजे आहातही आणि असणारही आहात पण....

अधुन मधुन भेटत जा.

निदान फोन तरी!

मथुरा नगरपती....

च्यायला ये मस्त रेहनेका -
बाबा रोज दर्शन देऊन विचारपुस करतो.
त्याला रोज भेटल्या सारखं वाटतं. जबरा बरं वाटतं.
आमच्यात झोपायच्या आधी शुभंकरोती म्हणतात.
ती म्हणुन झाल्यावर आज मुक्ता ने देवबाप्पा - please fix Baba's back म्हटलं.
There goes सरफरोशी की तमन्ना....

आज लिहिण्यासारखं काही नाही.
एपिड्युरल घ्यायला हॉस्पिटल मध्ये गेलो आणि अ‍ॅनास्थेशिया द्यायच्या आधीच घोरायला लागलो.
असं बायको अगदी कामवालीलाही सांगतिए.
म्हणजे आमच्याकडे कामवाली नाही - पण असती तर तिला ही सांगितलं असतं.
अ‍ॅनास्थेशिया ची झोप घरी आल्यावर झाली.
स्टेरॉईड्स मुळे मान दुखायची थांबली.
एनीवे - "माप्रअ" (माझा प्रत्ययकारी अस्थिरोग) बद्दल आज एवढंच.

दोन गोष्टींबद्दल लिहायचं बरेच दिवस झाले डोक्यात आहे - constant (or rather my constant) need to be entertained आणि writers interested in writing about themselves and not the story.
पण त्याच्याबद्दल नंतर बोलु.
म्हणजे लेखाच्या शेवटी वगैरे आठवलं तर नंतर बोलु.
च्यायला शेवटचा निबंध बहुतेक १२ वी मध्ये लिहिला होता.
तेव्हा मराठी आवडायचं नाही - तेच संस्कृत, इतिहास, फिजिक्स, फिजिकल केमिस्ट्री, बॉटनी.
तेव्हा फक्त गणित आवडायचं - आणि हळुहळु इंग्लिश, भुगोल आणि झुलॉजी (कि झुऑलॉजी) आवडायला लागलेलं. (याचं कारण अ लॉंग लाईन ऑफ गुड मॅथ टीचर्स, शांता ताई गोखले, अवचट आणि ’माती आणि पाणी’, आणि एस. पी. मधला तो दाढी मास्तर).
पुढे इतिहास आवडायला लागला. सुचेता ताईंचे सल्ले काही वर्षांनी सापडले.
या कॉम्बिनेशन चं करियर बनवणं अवघड होतं - त्यामुळे मी त्या फंदात पडलो नाही.
च्यायला मी काय लिहितोय आणि मला काय लिहायचं होतं?
मला लिहायला बसल्यावर कोरा कागद भयंकर आवडतो असं लिहायचं होतं.
च्यायला माझ्यातुन कधी काय बाहेर पडेल हे मलाही सांगता येत नाही.
हा - तर निबंध.
तर - निबंध लिहायला अजिबात आवडत नाहीत. कारण ते दोघं मेरिट मध्ये आलेले भाऊबंधु.
म्हणजे बहिण १० वी, १२ वी दोन्ही मेरिट लिस्टमध्ये पहिली आली आणि भाऊ १० वी त पहिला आणी १२ वी त घरानेकी इज्जत मिट्टीमे मिळवणारा तिसरा!
Does anyone even remember their names? I guess one became a doctor and another an E&TC
engg and their parents wrote a book about their studies. I am guessing त्यांचं नाव अरणकल्ले कि असं
काहितरी होतं - मल्हार अरणकल्ले नाही - तो चांगला लिहितो.
एनीवे - हु गिव्ह्ज अ फ़्लाईंग फक?
या भावंडांनी पुढे पैकीच्या पैकी मार्क मिळवणारे निबंध कसे लिहावेत यावर पुस्तक लिहिलं.
मला जितपत आठवतंय तितपत - ते पुस्तक म्हणजे ललित लेख ’ace up the sleeve' ठेऊन कसे लिहावेत याचं रक्तरंजित पोस्ट्मार्टम होतं.
म्हणजे कि वाचणाऱ्याला साधारण तीन पैसे प्रती पान मिळतात. त्याचं लक्ष कसं खेचायचं, मर्यादित शब्दांत त्याला कसं हसवायचं, थोडं इमोशनल करायचं, दोन चार सुपीक benign कुठेही खपतील अशी वाक्य आणि शेवटचा किलर पंच - इतकं रक्तरंजित.
आणि ते वाचल्यावर ’च्यायला हे मलाही जमेल कि’ असं मला आलेलं क्रुर फीलिंग.

तर निबंध.
मला लिहिता येतात.
आय हेट देम.

मला कोरा कागद आवडतो.
कारण मग मीच मला गोष्ट सांगत सुटतो.
इथे पण एक आठवण आहे.
पडसऱ्याला शाळेबाहेरच्या झाडावर काही पोरांना एका पिक्चरची स्टोरी सांगितली होती.
वर्षभराने तिथे गेल्यावर बरीचशी नवी पोरं - पण त्यांना माझी गोष्ट सांगणारा अशी ओळख होती.
दुसऱ्या वर्षी मी अशीच कोऱ्या कागदावरची गोष्ट सांगितली.
गोष्ट आता आठवत नाही.
कोऱ्या कागदावरच्या गोष्टी कधीच आठवत नाहीत.
शब्द मर्यादित नव्हते कदाचित भावनाही नसतील.
हे माझं झालं.
त्या गोष्टीचं काय झालं माहित नाही.
कदाचित बालमृत्यु कदाचित आख्यायिका.
Damn - I love कोरा कागद.

तर असं.
तर - मी ही दुसऱ्या कॅटॅगिरीत येतो का? self involved writer?
आय गेस येतो - म्हणजे अशा कॅटॅगिरीची खरं तर मला गरज नसावी कारण मी स्वत: सोडुन आणखी कशाबद्दलही लिहीत नाही.
मग मला या टॉपिकवर लिहावंसं का वाटलं?
आठवत नाही.
आणि ते तेवढं महत्वाचंही वाटत नाही.
कोऱ्या कागदावरच्या गोष्टी आणि कविता इंटरेस्टिंग आहेत पण.
पण च्यायला त्या सुचतात त्या फक्त मुक्ता सोबत.
आणि सुचतात तेव्हा नेमके कागद नसतात हाताशी, किंवा मी ड्राईव्ह करत असतो किंवा त्या मोमेंटची गंमत घालवायची नसते.
त्यामुळे पुन्हा लिहायला कागद कोरे रहातात.

Constant need to be entertained -
बहुतेक हा सार्वजनिक आजार आहे कारण टी.व्ही., थोडा पेपर आणि.....वेल मोस्ट्ली टी.व्ही. या रुपात प्रत्येकच जण आजारी असतो.
पण मी वेगळा.
असं इयत्ता पाचवीच्या पहिल्या तासाला आम्हाला शाळेत शिकवलं होतं - ते आमच्यातल्या बऱ्याच जणांनी चांगलंच मनावरही घेतलं.
ज्यांनी घेतलं नाही ते यशस्वी झाले.
ज्यांनी घेतलं ते ही यशस्वी झाले.
तर - मी वेगळा.
मला खरंच सतत एंटरटेनमेंट ची गरज आहे का हे टेस्ट करायला गेलो तर २ तास गेले आणि पहाट झाली.
माझ्यासाठी काम म्हणजे जबरा एंटरटेनमेंट आहे.
त्यात कुणाशी वाद झाले - जे कॉन्ट्रॅक्टर्स सोबत हमखास होतात.
काम फेडरल किंवा स्टेटचं असेल तर चिघळतात.
तर वाद झाले तर कामाची एंटरटेनमेंट व्हॅल्यु जबरा वाढते.
पण मला कुनाची १० मिनिटं वाट बीट पहायला लागली तर माझे मेजर झोल होतात.
स्वत:ला टॉलरेट करणं अवघड होतं.
म्हणुन मग मी सतत किंडल सोबत ठेवतो.
बस, ट्रेन मध्ये - कधी पॅसेंझर सीटवर बसावं लागलं तर तिथे.
ते विसरलं तर माझ्याकडे एव्हिएशन मॅगझीन्स ची थप्पी असते.
आणि खचाखच भरलेला ’इफ यु एव्हर गेट बोअर्ड’ नावाचा फोल्डर.
घरी आल्यावर माझ्या नेट्फ्लिक्स क्यु मध्ये ३५० पिक्चर असतात.
घरात विकत घेऊन न वाचलेली दहा तरी पुस्तकं बुक शेल्फ वर असतात.
लाब्ररीची दोन चार ड्यु डेट पार केलेली पुस्तकं बेडरुम, रेस्टरुम, हॉल मध्ये पडलेली असतात.
यातुन मला कॉलेज फुटबॉल, एन एफ एल, क्रिकेट (फक्त टेस्ट आणि वन डे), आणि एन बी ए प्ले ऑफ्स, फ्रेंच ओपन आणि विम्बल्डन फायनल्स आणि मास्टर्स साठी वेळ काढावाच लागतो. त्यात इतस्तत: पसरलेले वाढदिवस, आमंत्रणं, जनरल गप्पा, गराज पार्ट्या, लीग क्रिकेट आणि तिथले मित्र हे सगळं आलंच. मी रोज टाईम्स ऑफ इंडिया, क्रिक इन्फो, तेहेलका वाचतो. अधुन मधुन इ-सकाळ, फॉरेन पॉलिसी नियमीत.
शिवाय मी बायकोशी ही अधुन मधुन बोलतो.
या सगळ्यात मुक्ता बहुतेक सगळीकडेच असते.
अरे हो - मित्र, इंडिया कॉल्स वगैरे.
मग हा असा अचानक राखीव आठवडा मिळतो - जेव्हा डॉक्टर्स घरी बसवतात आणि माझा मेजर झोल होतो.
पोंक्षे सरांशे बोललो होतो एकदा त्यांच्या ’सगळ्या छंदांना वेळ मिळत नाही’ या विषयावर. त्यांच्या मते वय वाढतं तसे छंद प्रायॉरिटाईज केले जातात, काही आपोआप गळुन पडतात.
माझं उलटं होतंय - नविन वाढताहेत आणि या लिखाणासारखे जुने परतताहेत.
असं का व्हावं?
हे सगळं २४ तासात बसवायचं म्हणजे साहजीकच कोंबाकोंबी होते.
शर्टांना इस्त्री करण्या ऐवजी नविन शर्ट घेतले जातात.
मग बायको ओरडते.
पॅंटचं ठीके -
सगळ्याच ब्ल्यु जीन्स घेतल्या कि बायकोला कळत नाही - ही जुनी कि नवीन!
एनीवे तर असं.
अधुन मधुन एखादा छंद मागे पडतो, पण मग काही दिवसांनी तो ही मुसंडी मारतो.
याला लॅक ऑफ फोकस म्हणायचं का?
यातल्या कशालाच हात लावावासा न वाटल्यास मग मी बायकोला मदत म्हणुन स्वैपाक वगैरे बनवायला लागतो.
पण मग भांडी खूप वापरल्याने पुन्हा बायकोची चिडचिड.
मी रात्री १२.३० ला झोपतो आणि साधारण ५.३० - ६.०० ला उठतो - त्यामुळे तिथे अ‍ॅडजस्टमेंटचा स्कोपच नाही.
असा मोकळा आठवडा मिळाली कि झोपतंच नाही. (किंवा ऑपरेशन टेबलवर झोपतो).
माझ्या मते तुम्ही गादीवर आडवे असाल तर शरीराला आपोआप विश्रांती मिळते - उगीच वेगळं झोपायची गरज नसते.
आणि आता सोयिस्कर झोपेचा फोबिया.
चला उद्या बायकोने बोंब मारली तर तिला सांगता येईल डॉक्टरने स्टेरॉईडचा साईड एफेक्ट इन्सॉम्निया सांगितलेला - आठवतंय ना?
एनीवे - मला स्वत:ला असं सतत एंगेज ठेवायची गरज का पडते?

तसं न करणे म्हणजे काय?

माधुरी दीक्षित नेने

फोबिया म्हणजे भिती.
आज मला झोपायची भिती वाटतिए.
काल रात्री झोप लागली ते पहाटे पाच वाजता मला माझ्याच ओरडण्याने जाग आली.
उजवा खांदा मेजर दुखत होता.
तो दुखतही होता आणि हलवताही येत नव्हता.
ओरडुन ओरडुन घशाला कोरड पडली.
माधुरी, मुक्ता, सासु कुणालाही काय करावं कळेना.
मी कसंबसं एक ग्लास पाणी पिलं आणि २ आयबु प्रोफेन आणि एक नारकॉटिक घेतली.
माधुरीने ९११ कॉल केला.
त्या ऑपरेटर शी बोलल्याचं आठवतंय.
मग पॅरामेडिक्स आले, त्यांनी बसतं केलं, स्लिंग मध्ये हात अडकवला, पण मला पेन-किलर्स देऊ शकणार नाहीत असं सांगितलं.
बेडवर बसल्यावर बरंच बरं वाटलं.
थोड्या वेळाने बसल्या बसल्याच एक डुलकीही काढली.
उठल्यावर बाबाशी बोललो आणि स्वत:च ड्राईव्ह करुन डॉक्टरकडे गेलो.
त्याने सी-७ व्हर्टीब्राची डिस्क थोडी घासली गेलिए आणि स्लिप झालिए असं सांगितलं.
अधिक जाणकारांसाठी: Herniated disc of C7 Cervical Spine.
इतरांसाठी: ब्रह्मांड चा ट्रेलर पहायचा एकदम सोप्पा मार्ग!
उद्याची न्युरोसर्जनची अपॉइंटमेंट.
त्या आधी ते फुटभर लांब सुई मणक्यात घालणार आणि लिटमस पेपरने टिपल्यासारखं मणक्यात ’डाय’ सोडणार.
३ तासात घरी.
एनीवे ज्याला कुणाला सांगतोय त्याला मेजर भिती वाटतिए.
पण कदाचित ब्रह्मांडचा ट्रेलर पाह्यलाने मला काय फरक पडत नाहिए.
डॉक्टरशी बोलताना -
हा डॉक्टर सही आहे पण एकदम. बुर्सेझ कि असं काहितरी नाव आहे.
नक्की आठवत नाही - कारण त्याला भेटत असतो तेव्हा ब्रह्मांडचा ट्रेलर....
तर - डॉक्टर सही आहे.
म्हातारा आहे.
मला म्हातारे डॉक्टर आवडतात.
म्हणजे अनुभव वगैरे ठीके - पण एवढे दिवस धंद्यात राहिला म्हणजे त्याने नक्कीच चांगलं काहितरी केलेलं असणार.
एनीवे - तर डॉक्टर सही आहे.
माधुरीने विचारलं कि हा डिस्क वगैरे काय प्रकार असतो?
तर तो म्हणे कि गाडीचा कसा शॉक अ‍ॅब्झॉर्बर असतो - तसा आपला डिस्क हा प्रकार.
तो असा जनरल चुकुन घसरत नाही.
पण तुझा नवरा जर म्हणतोच आहे कि त्याचा कुठे अ‍ॅक्सिडेंट झाला नाही, तर त्याचा अर्थ त्याचं आता वय होतंय.
माझी बायको अशी एकदम डोळे मोठे हरणासारखे निरागस वगैरे करुन ऐकत राहिली.
नक्की गळ कुणी टाकलेले ते मला कळेना ते बहुतेक नारकॉटिक मुळे.
मग डॉक्टर तिला म्हणाला - आपण तुझ्या डिस्क्स तुझ्या नवऱ्याला ट्रान्स्फर करुयात का?
च्यायला मला एवढं मरणाचं दुखत असताना लोकांना मला हसवण्यात काय असुरी (या आसुरी) - तर काय असुरी आनंद मिळतो काय माहित.
तर तो पुढे म्हणे कि टेन्शन नको घेऊ - वि विल स्लॅप हिम अराउंड अ‍ॅंड ही विल बी ऑल राईट.
नाहितर नवरा बदलुन टाक - कमी, न वापरलेल्या डिस्क्स शोध. ओह बट देन मनी वोन्ट बी दॅट गुड.
मी म्हटलं मी ही नविन कार शोधतो - चांगल्या शॉक अ‍ॅब्सॉर्बर ची.
तर - पहाटेचे तीन.
आणि मला झोपेचा फोबिया.
अमली पदार्थांमुळे विचित्र स्वप्न पडतात.
म्हणजे मी सकाळी उठुन आमच्याकडे एक जुनं वापरात नसलेलं लव्ह सीट आहे - त्याला पॉलिश करत बसलो होतो असं स्वप्न पडलं.
लव्ह सीट वरुन आठवलं - परवा कुणीतरी विचारलं कि तुमचं लव्ह मॅरेज का? म्हटलं सहा वर्षांपुर्वी तर होतं बुवा. आता बहुतेक फक्त मॅरेज.
माधुरी जवळपास नसेल तर मी हेच काय - काहिही बोलु शकतो.
आंडु पांडु समझ्या क्या - मराठा है मराठा!
आणखी एक म्हणजे या प्रकाराला लव्ह सीट का म्हणतात काही माहित नाही.
अगेन - उत्सुकांनी गुगल सर्च मारावा.
आमच्या अर्ध अंडाकृती तिरक्या लव्ह सीट मध्ये लव्ह नक्की कसं करणार हे आम्हाला सहा वर्षांत समजलेलं नाहिए.
एनीवे पाठीत/खांद्यात उठणाऱ्या कळेपेक्षा तिचं अ‍ॅंटिसिपेशन जास्त दु:खद.
मी आयदर आत्ता झोप हॅल्युसिनेट करतोय किंवा मला झोप येतिए.
त्यामुळे मी आता डोळे मिटुन ग्रेस नाहीतर महानोर आठवतो.
ऑर फॉर दॅट मॅटर चंकी पाडे!
सौ. नेनेंची स्वप्नं आपल्या हॅल्युसिनेटिंग नशीबातही नाही.
उगीच कशाला अपेक्षा वाढवा!

लत.

वाचनाचं व्यसन लागलंय.
म्हणजे वाचन आवडतं, यड्यासारखा वाचतो वगैरे म्हणायला ठीके, पण मला व्यसन लागलंय.
म्हणजे २-४ मिनिटं मोकळी मिळाली के मला स्वस्थ बसवत नाही.
एका सायबेरियन वाघाची गोष्ट वाचली.
दुसऱ्या महायुद्धातल्या एका हेराची.
त्याने जर्मनी आणि इंग्लंड दोन्ही देशांसाठी हेरगिरी केली!
आणि दोघांकडुनही पदकं मिळवली.
स्टीव्ह कोलचं बिन लादेन बद्दलचं पुस्तक वाचतोय.
काही वर्षांपुर्वी त्याचं ’घोस्ट वॉर’ वाचलेलं - अफगाणिस्तानमधल्या यादवी बद्दलचं.
सीमोर हर्शचं ’चेन ऑफ कमांड’ वाचतोय - ९/११ नंतरच्या अमेरिकन इंटेलिजन्स सर्व्हिसबद्दलचं.
९/११ ते अबु गरीब - असं काहितरी.
सिअ‍ॅटलच्या इतिहासाबद्दल वाचलं.
डेनिस लेहानी चं ’मिस्टिक रिव्हर’ वाचलं.
त्याचं आणखी एक वाचलं - नाव आठवत नाहिये आता.
हे एवढं सगळं मागच्या ३-४ आठवड्यात.
मला व्यसन लागलंय.
माझी मान दुखायला लागलिए.
आता मी ’माझा प्रत्ययकारी अस्थिरोग’ असा लेख लिहायचा विचार करतोय.
मान दुखायला लागली तरी वाचत राहिलो.
मग दुर्लक्ष करवेना म्हणुन हॉस्पिटल मध्ये गेलो.
त्यांनी आयबु प्रोफेन आणि नारकॉटिक्स दिली.
मी अमली पदार्थ कधी वापरले नाहीत - त्यामुळं त्यांना म्हटलं कि ओ.के. मद्यपदार्थ ठीके, अमली वगैरे नाही.
रात्री खांदे आणि मान असे कपाळात गेले कि अमली तर अमली असा प्रकार झाला.
ते कमी म्हणुन सोमवारी सकाळी उठुन बघतो तर माझा ग्लॅड्सन स्मॉल झालेला.
म्हणुन आज इमर्जन्सी रुम नको - खऱ्याखुऱ्या डॉक्टरकडे जाऊ म्हणुन ’कुणी डॉक्टर आहे का डॉक्टर’ करत फिरलो.
एक आजोबा सापडले.
त्यांनी पाठ नाही - मानेचं दुखणं आहे असं सांगितलं.
बहुतेक डिस्क स्लिप झालिए.
मग जहाल अमली - व्हॅलियम!
मग एम.आर.आय.
उद्या आजोबांशी परत बैठक.
भेंडी हॉस्पिटलमध्ये बेडवर एकटाच पडुन होतो तेव्हा वाटलं कि च्यायला एवढंच?
धिस इस इट?
च्यायला इथुन सुटलो तर रोज लिहीन.
म्हणुन लिखाण.

व्यसनातुन सुटायला नविन व्यसन....

पिक्चर कुणाच्या पॉंट ऑफ व्ह्यु मधुन बघतो याने किती फरक पडतो?
कुठल्याही कृतीमागची भावना कळली कि त्या कृतीबद्दल सहानुभुती निर्माण होते का?
म्हणुन आपले मित्र नेहमी छान का?
म्हणुन ओये लक्की मध्ये अभय देओल त्याच त्या परेश रावल कडुन परत परत गंडतो का?
रिअल लाईफ मधला परेश रावल कसा ओळखावा?
कि सच - याद नहीं जूते कहा उतार आये थे?

परवा मुंबई पुणे मुंबई पाहिला.
आणि डिप्रेशन मध्ये गेलो.
प्रेमपट पाहिल्यावर प्रेमात पडल्याची आठवण येणं साहजिक आहे का?
कि ते ही पिक्चरच्या दर्जावर अवलंबुन?
बिफोर सनराईजने हुरुहुर लागते.
मुंबई पुणे ने डिप्रेशन का यावं?
पिक्चरमध्ये कधितरी कळतंच कि अरे हेच ते!
मग तरी हेच ते तेच ते असावेत असं का वाटावं?
पिक्चर संपुच नये असंही?
परत परत वर्षानुवर्षे गाडं ’इजाजत’ वर येऊनच का अडावं?
परवा दो नैना और एक कहानी मुक्ताला गाऊन दाखवलं
तिला इतकं आवडलं कि ती ही ते गुणगुणते माझ्या सोबत.
आम्हाला गाणी बनवायला आवडतात.
काल काय तर
I sleep up
Baba sleeps down
when I ned help
Baba comes to town.
एनीवे - तर तिला दो नैना दाखवलं परवा.
मग ती त्याची अम्मा का?
आणि ते त्याचे बाबा का?
मग त्याची अम्मा कुठे गेली?
का?
मग शेवटी तिला त्याची गोष्ट सांगावी लागली.
मग मुक्ता धो धो रडली.
Please dont leave me करत.
मग तिला सिमेटरी, अंत्यविधी हे प्रकार काय असतात सांगितलं.
आपण हिंदु आहोत हे ही.
आणि वेडी बिडी आहेस का? असं कुणी जात नाही - १०० वर्ष झाल्यावरच लोक जातात.
आणि गेल्यावर पटकन सगळ्यात आवडत्या व्यक्तीच्या पोटी जन्माला येतात.
तिला ही कल्पना जबरा आवडली.
तिका मोठेपणी प्रिन्सेस व्हायचंय.
आणि ती तिच्या castle च्या शेजारी माझ्यासाठी घर बांधणार आहे. (अम्मासाठी नाही).
म्हणजे मग तिला कधी भिती वाटली कि ती माझ्या घरी येऊन झोपू शकेल.
आणि माझी १०० वर्ष संपली कि मी तिच्या किंवा तिच्या पोराबाळांच्या पोटी जन्म घ्यायचं प्रॉमिस केलंय.
आणि तिने (अम्माला सांगु नको म्हणुन) मग मला पाहिजे तेवढे चिप्स आणि चॉकलेट्स द्यायचं कबूल केलंय....

तुम्ही से जनमूं तो शायद मुझे पनाह मिले.....

गणित वगैरे.

काल ठरवलं कि एक गोष्ट नियमीत करायची.
अ‍ॅक्चुअली दोन.
एक आपोआप झाली.
दुसरी विसरलो.
अडचणीत आल्यावरच देवाची आठवण का होते?
देवाचीच का?
कि अडचणीच्या इंटेन्सिटी वर कोण आठवणार हे ठरतं?
मग मित्र/मैत्रीण, भाऊ बहीण, आई-बाबा हे देवत्वाचे टप्पे झाले का?
म्हणजे मग बायको नंतर डायरेक्ट देवच भेटत असावा.
फारसा विचार न करुनही बायकोचं हेच मत असावं.
माझेच पैसे मीच स्टॉक मध्ये गुंतवले.
आता गुंतवले तर रोज बघु त्यांचं कसं चाललंय असं म्हणुन रिमाईंडर टाकलं स्वत:ला कि रोज स्टॉकमार्केट चेक करायचं.
पण रोज हा प्रकार पेनफुल होतो.
म्हणजे किमती रोज वर खाली व्हायच्या त्या होतात - आपण त्या रोज बघुन फरक पडत नाही.
दुसरं म्हणजे - भेंडी विकायचंच नाही तर ’विकलं तर किती येतील’ याचा हिशोब का?
पण च्यायला याचाच हिशोब नेहमीच.
गाडी घेताना रिसेल व्हॅल्यु काय येईल?
घर घेतलं तर किंमत किती वाढेल?
३८ मैल अंतर तीस मिनिटात ताशी ६० मैलाच्या लिमिटने कसं पार करता येईल?
मामा कुठे असतो?
स्पीड कुठे वाढवायचा?
स्पीड लिमिटच्या किती वर अ‍ॅक्सिडेंटची शक्यता किती वाढते?
जी वाढते ती लिनिअर कि लॉगॅरिद्मिक स्केल ने? याचं कुणीतरी इक्वेशन लिहिलं पाहिजे.
आणि मग त्याचं कुणीतरी अ‍ॅप्लिकेशन बनवलं पाहिजे.
म्हणजे मग घरातुन बाहेर पडताना आपोआप स्क्रीन वर पॉप अप विन्डो येईल - भेंडी जायलाच पाहिजे का?
आणि च्यायला पॉप अप, रिमाईंडर, अलार्म, ट्वीट, स्टेटस अपडेट, मेसेज, ईमेल, व्हॉईसमेल याच्या जंजाळात वेळ, अंतर, पैसा, महत्व, गरज, समाधान याची इक्वेशन्स लिनीअर बायलॅटरल कधीच नसताना लिमिट्स, डेरिव्हेटिव्हज आणि काय नाय तर सगळंच जंजाळ इटिग्रेशनच्या पिशवीत कोंबुन बाकी जे उरेल त्याला कॉन्स्टंट म्हणायचं.
म्हणजे मग आपण उद्याच्या पॅराबोलांचे आडाखे बंधायला मोकळे.
आडाखे चुकले कि देव आहेच.
मुक्ताला झोप येत नाहिये.
असं झालं कि ती अंधारात ती चित्र बनवायला लागते.
नाहीतर कविता करायला.
नाहितर तिच्या बाहुल्यांना गोष्टी सांगायला लागते.
हल्ली तिला गणित शिकवतोय.
म्हणजे मग तिलाही इक्वेशन्स ची सवय लागेल.
भेंडी मी वाईट आहे.
काल मित्रांसोबत गप्पा मारत बसलो असताना जेफ आला.
त्याला म्हटलं माझं वय काय गेस कर बरं.
तो म्हणे ४८.
च्यायला मी ३४ आहे म्हटल्यावर तो म्हणे - मी ३४ च म्हणणार होतो, पण तुम्ही लोक हसाल असं वाटल्याने ४८ म्हटलं.
त्याला म्हटलं च्यायला ३४ कुठे आणि ४८ कुठे?
जेफ गंडलाय.
जेफचं गणित चुकलंय.
गणितं चुकलेले लोक सुखी असतात का?
जेफला ३ वर्षांपासुन ओळखतो.
कॉंट्रॅक्टर खड्ड्यात साचलेलं पाणी पंप करुन बाजुला नेत होता.
तिथुन ते पाणी फिरुन खड्ड्यात परत येत होतं.
च्यायला हा सुपीकपणा कुणी केला हे शोधायला गेलो तर एका ट्रकच्या मागे हा धार मारत उभा असलेला दिसला.
त्याचं गणित चुकलंय म्हणलं ना? ते असं.
एनीवे.
तेव्हा तो ५० होता.
पुढच्या वर्षी त्याने लग्न केलं.
त्यानंतर महिन्याभरातच बहुतेक त्याच्या बायकोला कॅन्सर झाला.
पण त्यांचं छान चाललंय.
रोज येतो, मर मर काम करतो, घरी जातो - डोक्याला ताप नाय.
काल रात्री मधुरी आणि तिची आई आणि मुक्ता रात्री बाहेर चक्कर मारायला गेले.
वांगडु आणि मी घरी.
मग तो उठुन रडायला लागला म्हणुन त्याला चंद्राची गोष्ट सांगायला लागलो.
मग म्हटलं ’रात्र सुंदर’ गाऊ.
ते रात्र सुंदर, चंद्र सुंदर ठीके, पण मग रात्र ओला शब्द बिब्द मागायला लागली.
मग त्याला - बाबा रे तुझ्या साठी ट्विंकल ट्विंकल योग्य आहे म्हटलं.
गणपतीत कधितरी मुक्ताला गणपतीची गोष्ट सांगितली कि गणेशाची अम्मा शॉवर घेत असताना त्याचे बाबा बाथरुम मध्ये जायला लागले.
त्याने जाऊ दिलं नाही म्हणुन - त्यांचं नाव शिवा.
तर त्यांनी म्हणुन त्याचं डोकं कट केलं.
आणि मग हॉस्पिटल मध्ये दुसरं डोकं नसल्याने डॉक्टरांनी त्याला हत्तीचं डोकं लावलं.
आणि मग आपण त्याला गणपती बाप्पा म्हणायला लागलो.
हो तो बेबी एलीफंट होता.
नाही तो ऑलरेडी मेलेला होता.
दोन मिनिटं विचार करुन मुक्ता म्हणाली कि अम्मा शॉवर घेत असताना मी बाथरुमपाशी उभी रहाणार नाही!
पोरं पण ना....
पण यु ट्युबवर शोधुन रात्र सुंदर सापडलं नाही.
लोकप्रिय संदीप खरे बराच सापडला - पण तो पोकळ होता.
हल्ली तर त्यातही रिमिक्स प्रकार आलाय.
म्हणजे त्याचं असं ना - कि कुणाची तरी आई बहीण मित्र मैत्रीण खांदा किंवा मानदुखीच्या वेदनेनं तडपत असताना कुणीतरी विचार केला असणार कि च्यायला एवढं शिकुन माझा उपयोग काय? म्हणुन मग त्या माणसाने कुठलातरी बाम वगैरे शोधुन काढला असणार. मग फार विचार करुन अत्यंत योग्य असं किंवा ’हु गिव्हज अ फक’ म्हणुन फेकलेलं ’झंडु बाम’ असं नाव त्या माणसाने दिलं असणार. मग ते प्रसिद्ध वगैरे झालं असणार. मग दुसर्या तिसऱ्या पिढीत कुणीतरी एकावर एक फ्री अशी स्किम किंवा ’रस्त्यात खड्डा, खड्ड्यात पाय, खिशात झंडु बाम, घाबरतो काय’ असं काहितरी ब्रीदवाक्य बनवलं असणार. अ‍ॅड एजन्सीमध्ये लोक इक्वेशन्सना कवितेत मांडत असावेत काय? संदीपला विचारायला पाहिजे. कारण त्याची गाणी आणि तो - हल्ली जाहिराती वाटायला लागलेत.
एनीवे.
तर हे असं अती होतं.
मानदुखीवर डॉक्टरने काल नारकॉटिक्स सबस्क्राईब केली.
त्याला म्हटलं च्यायला असलं डेंजर मी कधी काही घेतलं नाही.
सतीश म्हणे अरे लग्न होऊन सहा वर्षं झाली ना?
मग नारकॉटिक्सनेही फरक पडणार नाही.
चमच्या चमच्याने बधीरपणा तुला भरवण्यात आल्याने तु संत झालायस!
त्याला जाम हसलो.
आज एकापाठोपाठ एक तीन गोळ्या घेउनही ढिम्म परिणाम नाही.
उद्या आपण नारकॉटिक्सची भाजी करु.
आज बास.

लॅंड डेव्हलपमेंट हॅंडबुक

लहानपणी शाळेतल्या बाई ज्याला ’हुशार आहे, पण मनावर ताबा नाही’ म्हणायच्या त्याला आता ’हॉरिझॉंटल थिंकिंग’ म्हणतात.

हे असं आठवायचं कारण कि मन उड्यांवर उड्या मारत रहातं.
१९३१ ची कुठली गोष्ट वाचत असलो कि च्यायला त्या वेळेस डिप्रेशन कसं असेल, प्रोहिबिशन मध्ये लोक कसे जगत असतील, त्याचा भारतावर परिणाम काय झाला, तेव्हा आपण क्रिकेट खेळायचो का - असं बरंच काही.

कॉपर म्हणजे तांबं का?
तर एकेकाळी कॉपरची नाणी बनवत - कारण ते स्वस्त होतं.
आज दहा पैशाच्या नाण्याची किंमत ते वितळुन विकलं तर त्याला २० पैसे मिळतात, तर कुणी ते का करु नये?

मला आज काम करावंसं वाटत नाहिये, त्यामुळे माझं हॉरिझॉंटल थिंकिंग चाललंय.

रसिका कि स्वप्ना आंबोळे हे नाव काल कुठे ऐकलं?
इथे हॉरिझॉंटल थिंकिंग शक्य नाही.
कि स्वाती?
हां बरोबर.
ती कविता बिविता करते.
चला कविता लिहु.

तुम्हारी लौ को पकडके जीनेकी आरजुमें जब अपनेही आपसे लिपटकर सुलग रहा था
बता दो उस वक्त मैं कहां थां?
बता दो उस वक्त तु कहां थीं?

तुम्हारे जिस्मके साहिलसे दूर दूर कहीं
वो ढुंढती थी कि मिलेगा वो खुशबुओं का नूर कहीं
बडे हसीन थे जो राहमें गुनाह मिलें
तुम्ही से जनमुं तो शायद मुझे पनाह मिलें

लबोंसे चूम लो ऑंखोंसे थाम लो मुझको
तुम्ही से जनमुं तो शायद मुझे पनाह मिलें

आज मायकल म्हणाला कि एकदा त्याच्या बायको सोबत रस्त्याने जाताना त्याला त्याची जुनी छावी भेटली. त्याने त्याच्या छावीची ओळख बायकोला करुन दिली. आणि मग बायकोची ओळख करुन देताना त्याला त्याच्या बायकोचं नावच आठवेना!
यातला ऑबव्हियस विनोदाचा भाग सोडला तर - यावर त्याच्या छावीला काय वाटलं असेल असा प्रश्न अर्थात मला पडला.
हॉरिझॉंटल थिंकिंग कधी नीट हसु देत नाही.
आणि नको तिथं हसु आणतं.
म्हणजे आगरकर आवडायचा पण त्याने अ‍ॅडलेडच्या आधी आणि नंतर कधीच एका मॅचमध्ये तीन पेक्षा जास्त विकेट्स घेतल्या नाहीत. हे वाचुन मला त्याची लॉर्ड्स ची सेंच्युरी आठवली. अ‍ॅक्च्युअली हा पी.जे. मला नीट सांगता आला नाही. अ‍ॅन्डी झॅल्ट्समन तो लई भारी सांगतो.

तर असं.

राज ठाकरे म्हणाले कि उड्डाणपुलाच्या बांधकामा आधी सगळ्या लोकांची मतं विचारात घ्या.
हे योग्य आहे.

आज कुणास ठाऊक का वीणा मलिक या व्यक्तीचा एका पाकिस्तानी चॅनलवरचा इंटरव्ह्यु पाहिला.
ऐकला नाही, कारण कॅप्शन्स होती.
त्यात ती रडत रडत बिग बॉस बद्दल बोलत होती.
हा काय प्रकार आहे ते एकदा पाहिलं पाहिजे.

ग्लास अर्धा सरला आहे म्हणायचं कि अर्धा भरला आहे म्हणायचं?
ग्लास व्हिस्कीचा असेल तर - आधी ग्लास संपवुन टाकायचा.
मग ग्लास आख्खा सरला आहे म्हणायचं.

एकदा एका कंपनीत कुठल्यातरी पोझिशनसाठी इंटरव्ह्यु चालु होते.
हा जोक सांगायचा होता, पण बरंच लिहायला लागेल असं वाटुन कंटाळा आला.

मध्यंतरी कुठलं तरी गाणं रोज ऐकत होतो.
आता ते आठवत नाही.
आठवायचा प्रयत्न केला कि डोक्यातली चाकं - लिव्हर पुलीज - सगळं यंत्र हळु हळु जागं होत असल्याचं दिसतं.
तर आठवुन बघु.
नेटवर न बघता.
गाणं गुलझार चं होत.
नासीर होता.
ती डर्टी पिक्चरची हिरोईन होती गाण्याच्या कव्हर वर

कोई तो रोके कोई तो टोके
इस उम्रमें अब खाओगे धोके
डर लगता है इश्क करनेमें जी
दिल तो बच्चा है जी

तर असं.

च्यायला आणखी लिहावं का?
कुणी बघत नाहिए - लिहुन टाक.
माझ्या ऑफिसमध्ये माझं स्वतंत्र ऑफिस आहे.
तिथे मी यायच्या आधीपासुन एका मोठ्या कुंडीत एक पाच सहा फूट उंच झाड रहातं.
आल्या आल्या मी त्याला आपलं काही जमणार नाही असं सांगुन टाकलं.
शमसा आपापल्या झाडांना पाणी घाला असा मेसेज पाठवते.
मग मी त्याला माझ्या ग्लासात उरलं वगैरे असेल तर पाणी घालतो.
एक दोनदा किचनमध्ये जाउन ग्लासभर पाणी आणल्याचं आठवतंय.
त्याला बहुतेक पानं येत रहातात लांब लांब.
मग त्यातली काही वाळतात.
म्हणजे पानाचा एखादाच मधला अधला भाग वाळतो.
मग मी तो कात्रीने कापुन टाकतो.
म्हणजे माझं त्याच्याशी वैर वगैरे नाही.
बऱ्याचदा ते तिथे आहे हे मला जाणवतही नाही.
जोपर्यंत ते स्वत:चं बघतं तोपर्यंत मला हरकत नाही.
त्याला माझ्याबद्दल काय वाटतं मला माहित नाही.
त्याला माझ्याबद्दल काही वाटत असेल का हा प्रश्न मला आधीचं वाक्य लिही पर्यंत पडला नव्हता.
यालाच बहुतेक हॉरिझॉंटल थिंकिंग म्हणतात.
आणि हॉरिझॉंटल रायटिंग.
या झाडासारखा माझा एक रुममेट होता कॉलेजात असताना.
त्याला माझ्यासोबत रहायचं होतं.
मला कुणासोबत तरी रहाणं आवश्यक होतं, पण मला त्याच्या सोबत रहायचं नव्हतं.
मग त्याने मन्याकडे वशिला लावला.
मन्याने मला टिपिकल वाण्याच्या भाषेत समजावुन सांगितलं.
पुढचे सहा महिने आम्ही एकत्र राहिलो.
कि तीन?
असंच काहितरी.
त्या काळात मी त्याचं त्या रुम मधलं अस्तित्व मान्य केलं नाही.
त्याच्याशी काही जुजबी बोलल्याचंही आठवत नाही.
मग त्या तीन कि सहा महिन्यांनंतर मी त्याला सरावलो कदाचित.
मग मी रोज घरी यायचो, बॅग फेकायचो, बोल बोल बोलायचो.
तो ऐकुन घ्यायचा.
तु बोलत का नाहीस विचारलं तर तु बोल तुझं ऐकायला बरं वाटतं म्हणायचा.
बाकिच्यांशी बोलायचा.
माझ्याशीही.
क्वचित.
मग मी छावीला पत्र लिहायचो.
मग त्याला ते वाचुन दाखवायचो.
तो - मामा तु भारी लिहितो - म्हणायचा.
त्याच्या माझ्यात मैत्री होण्यासारखं काहीच नव्हतं असं मला वाटायचं.
तसं मी त्याला म्हणायचो.
त्याला हरकत नव्हती.
पॅऱ्या मग माझा खूप जवळचा मित्र झाला.
मलाही हरकत नव्हती.

तर झाड.

पानं कापुन बरेच दिवस झालेत.
पाणी घालुनही.

झाड आहे, पॅऱ्या आहे, मी आहे.
अजुन लिहायला काही नाही.

आता एवढं लिहिल्यावर झाडाच्या अपेक्षा वाढणार का?
च्यायल नसतं झेंगट.

काल चारच तास झोपलो.
आज कॉफिच्या दुकानात काहितरी घेणं आवश्यक असल्याने डबल शॉट एस्प्रेसो असा प्रकार मागितला. त्याने मुक्ताच्या बाहुल्यांच्या ग्लासाच्या आकाराच्या पेल्यात मला तो दिला.
तो कसा प्यायचा माहित नसल्याने मी तो ऑफिसात घेऊन आलो.
झोप येतिये असं वाटलं कि मी तो ओठावर टेकवल्यासारखं करतो.
मग भारतातली बिडी ओढल्यावर ओठांवर निकोटिनची जशी चव येते तशी कॉफिनची चव येते.
झोप जाते.

रे बाबा रे बाबा रे....

हर सांसमें एक कहानी हैं....

बादलोंसे काट काट के

"जे अपेक्षित असतं ते सोडुन बाकी सगळं करायला मला आवडतं" - असं परवा मंगलाला म्हटलं.
मंगला म्हणजे माझ्या शेजाऱ्याची बायको.
च्यायला लोक सुंदर पोरींना अशी अमंगळ नावं का देतात कळत नाही.
एनीवे - तर असं म्हणुन झाल्यावर माझा मीच विचार करायला लागलो कि च्यायला मी खरंच असा आहे का?
बोलुन झाल्यावर विचार करायचा - अशी माझे जुनी सवय.
म्हणजे असं मला अलिकडेच कळलं.
त्यामुळे मग मी विचार करायला लागलो.
हल्ली मला कसलाही विचार करायचा असेल तर मी जो समोर असेल त्याच्यासमोर सगळं काही बोलुन टाकतो.
बार बीर बियर जवळपास असेल तर उत्तम.
मग तारवटलेल्या डोळ्यांनी कम्प्युटर स्क्रीन समोर बसुन बोललेल्या विचारांचं रवंथ.
तर - मी असा आहे का?
परवाच्या लॉंग वीकेंडला बायकोला म्हटलं - च्यायला तुमची मजा आहे - सोमवारी सुट्टी वगैरे.
असं म्हणुन मला सुट्टी असुनही ऑफिसमध्ये जाऊन काम करत बसलो.
बायकोला बिचारीला मग भारी दया वगैरे.
मग दुसऱ्या दिवशी ऑफिस असुनही घरी टी.व्ही. बघत बसलो.

आत्ता ऑफिसात बसुन हे लिहितोय.
आता घरी जाऊन काम करावं.

---------------------------

कप्पाळ

ऑर्कुट बिर्कुट प्रकार असताना एक उसूल होता कि ज्या व्यक्तिला कधी भेटलो नाही तिला add करायचं नाही.
नदीची परिणती जशी समुद्रात होते (हे उगीचच) तसाच तो नियम फेसबुकवरही आला.
आज बऱ्याच दिवसांनी फेसबुक वर गेलो तर तिथे त्यांनी ’Find Friends’ section मध्ये मी ज्यांना भेटलोय अशा हजारो लोकांची नावा-चित्रानिशी यादी दिलिए.
आपण एका व्यक्तीला कोणे एके काळी भेटलो - म्हणजे काय?
आयला - हा असा दिसायचा! किती बदललाय आता!! एवढीच तर रिअ‍ॅक्शन होते.
मग मी विचार केला कि ज्या लोकांना व्यवस्थित ओळखतो अशाच लोकांना add करु.
म्हणुन मग दहावी पर्यंतचे batch-mates. असं म्हणुन एका मित्राला add करणार होतो तर त्याच्या यादीत १,४४६ लोक होते.
मग मूड गेला.
आपण लोकांना snippets मध्ये ओळखतो.
अशी छोटी मोठी snippets एकत्र करुन व्यक्ती बनते, पण स्वतंत्र तुकडा म्हणजे व्यक्ती नाही.

आज वाचलं कि ’टु डू’ ची प्रत्येकाची लिस्ट असते. ’टा डा’ ची झालेल्या कामांची लिस्ट बनवली कि बरं वाटतं.
या लिस्टा कधी पिच्छा सोडत नाहीत.
उथळ पाण्याला खळखळाट फार.
मी बरंच उथळ लिहितोय पण तरी खळखळाट नाही.

-----------------------

एका कोळियाने

Contrary to our perception, creative people are very disciplined - असं काल एका पेपर मध्ये वाचलं.
उदा. हेमिंग्वे. (समानार्थी - मार्लन ब्रॅन्डो).
उशीरा उठणे, निवांत आवरणे, मग बार गाठणे, तिथेच टाईमपास, मग रात्री उशिरापर्यंत दारुकाम, गप्पा टप्पा, पोरी बाळी - अशी त्याची लाईफस्टाईल.
असं ऐकुन होतो.
जगावं तर असं - असा नेहमी डोक्यात विचार.
अधुन मधुन स्फुर्ती वगैरे आली कि लिखाण.
मग त्यातुन 'Old man and the sea' वगैरे पुस्तकं, literature चं Nobel वगैरे.
पण काल कळलं कि स्फुर्ती असो नसो, विषय असो नसो - हेमिंग्वे रोज ठरल्या वेळेत लिहायचाच.
जबरा जमलेल्या गप्पांच्या फडातुन पिकासो - मला हे चित्र पूर्ण करायचंय - म्हणुन निघुन जायचा.
वारसा हक्क आणि थोड्याफार प्रयत्नांतुन मिळालेल्या बुद्धीमत्तेच्या जोरावर ’आळस आणि बेशिस्त हे माझे जन्मसिद्ध हक्क आहेत आणि ते मी मिळवणारच’ च्या धर्तीवर चाललेल्या आयुष्याला अशी काही snippets हादरवुन जातात.
बरेच दिवस डोक्यात होतं म्हणुन आज Differential Equations चं पुस्तक उघडुन बसलो आणि M-3 चे फंडे आठवायला लागले.
इतका सुंदर विषय इतक्या लोकांना इतका बोर का वाटतो?
Second year मध्ये गणिताच्या मास्तराशी आपण Fourier Series का शिकतोय म्हणुन वर्गात वाद घातला होता.
कुठलीही गोष्ट का करतोय हे कळल्यावर क्लिष्ट गोष्ट ’एवढीही’ क्लिष्ट वाटत नाही.
तसं कारण कळलं तर आळस आणि बेशिस्त थांबेल का?
’ज्याने वेळ सांभाळली त्याने आयुष्य सांभाळलं’ असं एका व.पुं. च्या पुस्तकात वाचलं होतं -

हेमिंग्वे ने वेळ सांभाळली का?

------------------------------------------------

जोडे

’The only advantage of being rich is - you can tell a stupid person that he is stupid' असं डेव्ह म्हणतो.
खरं खोटं त्यालाच माहित.
मागच्या वेळेस क्रिकेट खेळलो होतो तेव्हाचे चिखलात माखलेले शूज दाराबाहेर ठेवलेले.
ते दाराबाहेरही चांगले दिसत नाहीत म्हणुन बायकोने व्हरांड्याच्या कोपऱ्यात ठेवले.
शनिवारी कित्येक पावसात भिजेलेल ते शूज मी व्हरांड्यातच पण पावसाबाहेर हलवले.
मग रविवारी क्रिकेट टीम ने व्हॉलिबॉल खेळायचं का असं विचारलं.
५ वाजता ते लोक घ्यायला येणार होते.
मग साडे चारला मला शूजची आठवण झाली.
मग ते ओव्हन, मायक्रोवेव्ह किंवा ड्रायर मध्ये वाळवावेत याचा विचार करुन शेवटी ड्रायरमध्ये टाकले.
अर्धा तास त्यांची धडाम धुडुम ऐकल्यावर शूजच्या काळजीने ड्रायर उघडला.
शूज मस्त वाळलेले, पण ड्रायरची वाट लागलेली.
आत सगळी माती वगैरे.
आणि आख्या ड्रायरभर वाळलेल्या मातीचे सिमेट्रिकल धब्बे.
मग बायको वैतागली.
तिला म्हटलं मी साफ करतो, पण खेळुन आल्यावर - मग बायको अजुन वैतागली.
मित्र ५ म्हणुन साडे पाचला आले - त्यामुळे अर्धा तास बाहेर थंडीत कुडकुडायला लागलं.

वरचा सुविचार बायकोला सांगितला असता तर तिला निदान श्रीमंत झाल्याचं सूख तरी मिळालं असतं!

--------------------------------------------------------------

गीला गीला पानी.

भेंडी नखरे तरी किती!
पोट भूक म्हणतं किंवा तहान म्हणतं.
आणि त्याचं निमित्त करुन त्याला पाण्याची गरज असताना आपण ते पाणी घेतो, त्यात कॉफी मिसळतो, मग दूध, साखर किंवा साखर आणि कार्बोनेट वगैरे करतो, किंवा आणझी काय काय साखरेबरोबर....
H आणि O च्या नावाखाली OH वगैरे ही add होतं....
आणि प्रत्येक गोष्टीत आपण ’पाणी घालणे’ उपमा वापरतो.
अरे - आपण पाणी नाही घालत, पाण्यात काय काय घालतो!
आज भर दुपारी - ते पण ऑफिसात OH जास्त झाल्याने मी काहिच्या काही लिहितोय.
Christamas Party - दुसरं काय?
आता ३० मिलियन च्या प्रोजेक्ट चं पे एस्टिमेट करा. उगीच नाही economy डुबत!

---------------------

वतना वे...

मी तुसडा कि मी भगवा बैरागी
मद्यपी वा मी गांजेवाला जोगी
अस्तित्वाला हजार नावे देतो
पण नाव ठेववत नाही....

आज एक अ‍ॅब्स्ट्रॅक्ट आणि नॉट सो अ‍ॅब्स्ट्रॅक्ट पोस्ट वाच
लं. दोन्ही चांगली जमलेली.
त्यामुळे वाचल्याचं समाधान वाटलं.
रुटीन मधल्या लोकांना रुटीन सोडुन काही करायला लावल्याने (आपला) दिवस चांगला जातो - असं एक वाक्य वाचलं आणि ’हं!’ अशी रिअ‍ॅक्शन झाली.
बायको बरोबर छंद शेअर करण्याहुन मोठं सूख नाही.
असल्यास मला माहित नाही.

बर्फात गाडी चालवत असताना ’चिठ्ठी आयी है’ आठवायचा प्रयत्न करत होतो.
आठवलं.
वेतन आणि वतन यांचा कॉन्फ़्लिक्ट धुमसत ठेवला कि आपणच आपल्याला ’डेथ बाय थाऊजंड कट्स’ देत रहातो का? असा प्रश्न पडला नाही.
वतन आणि वेतन हे शब्दखेळाचे प्रकार आहेत याची गंमत वाटुन त्यांच्याशी खेळायचा भाबडा प्रयत्न केला.

------------------------------

सिंहासन

च्यायला आज अचानक वाचलं कि बरखा दत्त आणि लॉबीइंग वगैरे काहितरी.
च्यायला लोकांना आश्चर्य कसं वाटतंय याचं मला आश्चर्य वाटतंय.

चरस पेहली आया या करप्शन?
चरस.
वो कैसे?
देख - चरस में नशा है, नशे में पॉवर है, पॉवर में करप्शन.

- हु तु तु (तब्बु आणि सुनील शेट्टी)

’इंडिया शायनिंग’ चं चरस आहे, त्यात सगळे मदहोश.
ज्याला पहिला होश येईल तो हरला.
　
--------------------------
　
उमराव जान

-6 टेम्परेचर.
परत.
खिडकीतुन बाहेर बघायचाही वैताग आलाय.
असं लिहितोय तेवढ्यात माझ्या ऑफिस समोरुन शमसा गेली.
शमसा म्हणजे आमची रिसेप्शनिस्ट.
मादक दिसण्या व्यतिरिक्त तिचं नक्की काम काय यावर आमची गॅंग बरेच दिवस विचार करतिये, पण उत्तर सापडत नाहिये.

आपके बारेमें पूछ बैठा कोई
जाने हमसे भी क्या बदहवा सी हुई
केहने वाले जो थी बात वोह ना कहीं
बात जो थी छुपानी बताने लगे....

आप से मिलके हम कुछ बदल से गए....

असं नुसरत गातोय.

शमसा पुन्हा इकडुन तिकडे घरंगळत.

आयला कामं व्हणार कशी?
　
--------------------------

धनगराच्या मेंढरानं माळरान व्यापली

माझ्या ऑफिसात मी रवी दिवाण ची दोन चित्रं लावलियेत.
दोन्हीत धनगर आणि त्याची कुटुंबं मेंढ्या हाकीत चाललियेत.
गावात जत्रेला बकरं कापायचं तर जो धनगर यायचा तो सोडुन धनगर या प्रकाराबद्दल फारशी माहिती नाही.
आकर्षण मात्र जबरदस्त.
हे आकर्षण फिरस्तीचं असेल का?
अवचटांच्या एका पुस्तकात धनगरांबद्दल बरंच वाचलेलं.
मग थोडं ’अलकेमिस्ट’ मध्ये वाचलं.
परवा ’अलकेमिस्ट’ चा उल्लेख ’जिंकी रे जिंकी’ मध्ये पाहिला.
हा चांगला पिक्चर.
’मुंबई पुणे मुंबई’ हा अफलातुन.
’लालबाग, परळ’ तोच तोच.
एनीवे - धनगरांची चित्रं पाहुन भारताची आठवण येते.
भारताची का लहानपणाची?
१० एक वर्ष परदेशात राहिल्यावर - भारत म्हणजे बालपण असं समीकरण होतंय कि काय?

--------------------------------------
　
अब तक शंभर.

काल अडीच तासाच्या प्रवासाला बर्फामुळे ५ तास लागले.
३-४ तास डेंजर प्रवास झाल्यावर म्हटलं - चला निदान थोडं ’थाई’ खाऊ.
म्हणुन पड थाई खाल्लं.
मग संध्याकाळी जे.जे. बरोबर सेबॅस्टियन नावाच्या उरुग्वेच्या प्राण्याला भेटलो.
मग कॅन ओपनर परत केलं. ३७

लोक का भांडतात?
२५ वर्षं का भांडत रहातात?
२५ वर्षं भांडुनही हरत किंवा जिंकत का नाहीत?
असं सगळं चित्रकलेचं राजकारण.

धबधबा धबधब्याच्या टोकावरुन खाली उडी मारतो का?
नसावा.
वर खालीचं सोयरसुतक धबधब्याला नसावं.
एनर्जी ट्रान्स्फ़र मुळे पोटेन्शिअल डिफरन्स निर्माण होणार आणि पोटेन्शिअल एनर्जीचं रुपांतर धबधब्यात होणार.

शंभर शब्दांना शंभर सेकंदांचं बंधन घातलं पाहिजे.
　
-------------------------------

स्थलांतराचे पाऊस.

दर वेळेस पिक्चर बघताना ’ही स्टोरी कुणालातरी सांगायलाच पाहिजे’ किंवा ’च्यायला इथे मी असतो तर काय केलं असतं’ असा विचार करतच बघायला पाहिजे असं काही नाही.
किंवा या वीकेंडला हे हे पिक्चर पाहिले - अशी लिस्ट करणं हा ही मुर्खपणाच.
एकापाठोपाठ एक जबरी पिक्चर्स पाहिले.
मजा आली.
विचार बिचार नंतर होईल.
एकच स्टोरी परत परत सांगितली कि पंच पॉइंट्स आणि पंचलाईन्स आपोआपच ओळखीच्या होतात.
कविता ऐकवणे हि ही अशीच पंचापंची.
पण त्यात मजा येते. ७३
पण नविन कविता ऐकुन जमाना झाला.

स्थलांतराचे पाऊस कुणाला आवडतात कुणाला आवडतही नाहीत...
तुमचं तुमच्या गावच्या कवितांवर किती प्रेम आहे यावर ते अवलंबुन आहे.
　
-----------------------------　
　
निशिगंधा वाड

च्यायला लाईफ मध्ये लई भारी काही चाललं असेल तर फालतु लिहायचा उत्साह येतो.
इथे सगळंच फालतु चालताना आणखी फालतु कसं लिहिणार?
मनसे रावण जो निकाले राम उसके मनमें है - हे ठीके हो, पण हेच फालतुपणालाही लागु होत नाही ना!
आज किटली, भाई, बाई आणि मुन्ना बरोबर जेवायला गेलो होतो.
किटली आमचा सगळ्यांचा बॉस, पण त्याला नसते कट शिजवायची भलती आवड आहे.
मग जेवणभर - आपण सगळ्यांनी एकत्र कंपनी सोडली तर मॅनेजमेंटची कसली लागेल यावर सविनोद चर्चा झाली.
पण ती अगदीच फालतु होती.

निशिगंधा वाड हे नाव मी मागचे १२-१३ वर्ष आठवायचा प्रयत्न करत होतो.
ते आत्ता आठवलं.

हा खरा फालतुपणा.
　
--------------------------------　

चले चलो!

आयला - ये सही रेहनेका!
मायक्रो ब्लॉगिंग - १०० शब्दांचं लिमिट!
तर -
आज ऑफिसात बर्थ डे पार्टी झाली.
म्हणजे अ‍ॅक्चुअली कुणाचाच वाढदिवस नव्हता, पण मागच्या चार महिन्यातले झाडुन सगळे वाढदिवस एकत्र साजरे केले.
एकमेकांच्या अनोळखी शेजार पाजाऱ्यांशी बोलायला एकमेकांना अशा निमित्ताने निमित्त मिळतं असं काहितरी लॉजिक.
मला हल्ली डाव्या कानाने ऐकू येत नाही, त्यामुळे डाव्या बाजुने अ‍ॅरन बोलत होता त्याला हो हो म्हणत राहिलो.
आय होप त्याने मला पगार वाढ वगैरे मागितली नाही!
उजव्या बाजुच्या सिडनीने शिताफीने तिला पार्टनर आहे आणि ’ती’ ही इंजिनियर आहे हे पोचवलं.
मग घुटका घुटका दारु पीत बसलो.
आता लिहिताना सिडनीशी काय बोललो ते लख्ख आठव नाहिये.
　
----------------------------------　
　
फैज

और भी गम है जमानेमें मुहब्बत के सिवा।

असं मी नाही - फैज म्हणतो.
म्हणजे फैज मुहम्मद फैज मधला फैज (बहुतेक).
म्हणजे हे तीन विविध लोक नसुन एकच माणुस आहे आणि तो फैज नावाने लिहितो.
म्हणजे - लिहायचा.
असं त्याने का लिहिलं माहित नाही.
असं मी इथे का लिहिलं मलाही माहित नाही.
काल वाचलं - आज लिहिलं - उगीच डोक्याला ताप नको.

तर असं.

----------------------------------

दिवस १ - ऑम्लेट

सकाळी उशीरा उठुन करण्याचा प्रकार.

ब्रेड -
शक्यतो शिळा नसावा.
म्हणजे अगदी बुरशी वगैरे नको.
जुना - थोडासाच वास येणारा वगैरे चालतो.
तर हा ब्रेड टोस्टरमध्ये टाकुन फ्रिज उघडावा.

विचार -
ब्रेड भाजत असताना ऑम्लेटचा विचार सोडुन त्याच्या हरलेल्या सावत्र भावाचा - म्हणजे स्क्रॅम्बल्ड एगचा विचार करावा.
हा विचार करताना तुमच्या बापजन्मात कुणी स्क्रॅम्बल्ड एग काळं का गोरं पाहिलं नसलं तरी चालतं.
त्यात टाकायला दूध नसल्याने बियर टाकावी का?
हा ही विचार करायला बंदी नाही.

अंडी -
दोन गोरी गोमटी.
ती फोडताना जरा आदराने.

इतर फालतू -
हाताला लागेल ते.
कांदा, ढोबळी मिरची, कोथिंबीर, टोमॅटो.
सगळं अगदी चमचा चमचा.
एक लांब हिरवी मिरची.
हीचं उभं पोट फाडुन आतल्या बिया काढाव्यात.
मग उरलेली कातडी आडवी सोलावी.
ऑम्लेट करताना चव मिठापुरती, आणि रंगसंगती महत्वाची.
बाकी तेल, लोणी, पार्मिजिआन चीज, अमूल चीज आणि वरुन उगाच किडे म्हणुन जिरे.
इतर फालतू मधलं काहीही नसलं तरी चालतं.
भलतंच असलं तरी चालतं.
हॅम बीम पण तुफान लागतं.

कृती -
तेल तव्यावर पसरावं.
अंदाजाने चालतं.
हे विसरलात तर अंडं तुमची आणि तुम्ही त्याची आय भईण काढता.
कुठलीही स्प्रिंग किंवा फोर्कने अंडं सोन्याचा रंग येईपर्यंत ढवळावं.
मग मीठ आणि वर सांगितलेल्या गोष्टी त्यात रॅन्डमली टाकुन हे मिश्रण तव्यावर ओतावं.
इकडे तिकडे पसरलेले टोमॅटोचे तुकडे सिमेट्रिकली लावुन डिझाईन तयार करावं.
मग पार्मिजियान चीज बिनधास्त शिडकावं.
आता काढलंच आहे तर अमूल बटरचा एक काप पण टाकावा.
येवढं सगळं करेपर्यंत कंटाळा येतो.
म्हणुन मग ऑम्लेट उलटण्याच्या फंदात न पडता कुणी बघत नाहिए असं पाहुन दुसर्‍या तव्याने झाकुण टाकावं.
आता काय करायचं हा विचार करताना मग टोस्टरमधल्या भाजुन गार पडलेल्या ब्रेडची आठवण येते.
मग ’तू भी क्या याद करेगा’ म्हणत त्यावर लोणी फासावं.

प्लेट बीट -
कुठलीही गोल प्लेट चालते.
शक्यतो सिरॅमिक असावी.
का ते माहित नाही.
शिवाय ती गोल असावी, कारण तवा गोल वापरला तर कितीही प्रयत्न केला तरी ऑम्लेट गोल होतं.

ऑम्लेट अर्धं कच्चं असतानाच गॅस बंद करावा.
कारण ते तव्यावर शिजलं तर प्लेटवर पोचेपर्यंत त्याचा जीव जातो.

मग खावं.

ड्रेस कोड -
ऑम्लेटचा आणि कपड्यांचा थेट काही संबंध नाही.
कपडे घालून बनवलं तर बहुतेक चांगलं लागत असावं.

किबुत्झ मधला डॅनी

काल सामंतांशी तीन तास गप्पा मारल्या.

रॉकिचा अ‍ॅक्सिडेन्ट

च्यायला बऱ्याच दिवसांनी लिहायला लागलो कि वैताग होतो - पहिल्या पासुन बाराखडी शिकायला लागते. परवा मुक्ताला abcd शिकवत होतो, तर ती b for baba म्हणाली. म्हटलं जियो! निष्कारण काहितरी करायचंय, करायचंय म्हणत काहीच न करण्यात निम्मं आयुष्य जातं - मग डोक्यात विचार येतो कि ’च्यायला काहीच न करण्यात आयुष्य चाललंय, त्यामुळे काहीतरी करण्याचा विचार सोडुन दिला पाहिजे. म्हणजे मग काहितरी होईल’. म्हणुन मग म्हटलं - चला च्यायला - लिहु. काय लिहायचं?परवा To Kill a Mockingbird वाचताना सामंतांना पत्र लिहायचा नऊ वर्षे रेंगाळलेला विचार डोक्यात आला. जाऊ दे - तो उशीखालीच ठेऊन देतो. नाहीतर ते पत्र पूर्ण होणार नाही - मग परत गिल्ट, मग परत पत्र. चुत्येगिरी सगळी. लोक इतके का बोलतात? HBO वर documentary चालु आहे. लोक जनरल taxi driver बरोबर गप्पा मारताहेत. भाई मेरे - तुला या प्राण्याला भेटुन जुम्मा जुम्मा २ मिनिटं झालिएत - मग एवढं काय भारी नि भावी छावीबद्दल बोलायचं? तसं जनरलीही लोक ’फेसबुक’ वगैरे गोष्टीवर काहीच्या काही लिहितात. माझी एक मैत्रीण ’शनिवारी सकाळी चहा पीत गच्चीत बसायला कसली मज्जा येते’ वगैरे लिहिते. मी अशा मेसेजेसला रिप्लाय देत नाही. पण असे मेसेज वाचुन माझी चिडचीड होते. म्हणजे - ’what the fuck!’ सारखी. पण मी तसं म्हणत नाही. त्यामुळे आणखी चिडचीड. चिडचीड चं spelling गंडलंय बहुतेक. बाराखडी बाराखडी....च्यायला उट्टं काढायला मी पण असे मेसेज टाकले पाहिजेत. असं म्हणुन मला ’गुरुवारी सकाळी उठुन दात घासायला मलाही लई आवडतं’ वगैरे वाक्यं सुचायला लागली. च्यायला मी दलित आहे. परवा डेव्ह ला ’मी मराठा असल्याचा मला अभिमान आहे’ म्हटलं. तर तो म्हणे तुम्ही लोक अजुनही जातीभेद वगैरे कसे पाळता वगैरे पेलायला लागला. म्हटलं जातीभेद कोण पाळतो, पण मला ’मी मराठा आहे’ चा अभिमान वाटला तर त्यात चूक काय? तर तो म्हणे ’मग ब्राह्मण तुमच्या पेक्षा वरचे का?’ म्हटलं ’वरचे बिरचे झाट. वेगळे म्हण हवं तर’. मग तो म्हणे ’पण तुझी बायको मराठा नाही - मग तुझी मुलगी कुठली जात लावणार?’ त्याला म्हटलं ’मराठा चौधरी’, तर तो म्हणे ’असं चालतं?’ म्हटलं ’न चालायला काय झालंय?’ मग तो म्हणे ’तिने जातीबाहेर लग्न केलेलं चालेल?’ म्हटलं ’न चालायला काय झालंय? पण त्याचा आणि जातीच्या अभिमानाचा काय संबंध?’ मग त्याला म्हटलं ’तुमच्यात जात पात चालते का?’ तो म्हणे ’ह्या - आम्ही असलं काही मानत नाही.’ म्हटलं ’छान. मग तुझ्या पोरीने बबन पोराशी लग्न केलेलं चालेल?’ तर तो म्हणे ’बबन कशाला पाहिजे, गोरी पोरं काय कमी आहेत का?’ च्यायला हे बरंय - आणि वर आम्ही जातपात पाळत नाही च्या बोंबा. जातीचा अभिमान असणं आणि ’आम्ही तुमच्यापेक्षा भारी’ म्हणणं यात फरक आहे. एनीवे - काल long on ला fielding करताना हजाम straight drive अडवायला पळालो तर groin muscle pull झाला असं वाटलं. म्हणजे बहुतेक groin muscle. म्हणजे शोएब ला असेल तर मला का नाही? म्हणुन मग keeping करायला लागलो. मजा आली. दोन तास उठाबशा काढल्या. आज मांड्यांची वाट लागलिए. आमच्या team मध्ये साले सगळेच सवर्ण द्रविड. म्हणजे बहुतेक सवर्ण द्रविड - कारण ते सगळे तमिळ मध्ये बोलतात. एकाने हातातला catch सोडला - तेव्हा ओरडलो कि ’अरे हजामा! बोगदा गेला ना!!’ पण ते त्याला बहुतेक कळलं. तरी पुन्हा बोगदा गेलाच. तिथे अजय नावाचा पंटर भेटला - रणतुंगाचा जुडवा भाऊ. इंझमाम सारखा पळतो. तो म्हणजे ’अरे तु geotech! मी coastal engineer!' म्हटलं coastal बिस्टल कसं? तर तो म्हणे वट्ट discovery channel - आणखी काही नाही. म्हटलं बरं झालं बाबा MTV वगैरे पाहिलं नाही, नाहीतर मला तुझा moon walk वगैरे पहावा लागला असता. इथे cricket team च्या दर्जानुसार a,b,c,d वगैरे divisions आहेत. आम्ही f division मध्ये खेळतो. येत्या शनिवारी आमची आमची c division बरोबर match आहे. F11 दाबत मराठी english अशा उड्या मारता येतात असं कळल्याने मी फ-११ चा abuse करतोय असं मला वाटायला लागलंय.

When you pay peanuts - you get monkeys.
हे मराठीत कसं लिहिणार?
तुम्ही शेंगांचा पगार दिल्यावर तुम्हाला माकडंच मिळणार.
पण त्याला इंग्रजी सुविचाराची तोड नाही.

अरतुन परतुन
त्याच गोष्टी
सारवले तरी
उरतात उष्टी

त्यावर भरतात
जंगम पोटे
(भुकेल्या नवल
उगाच वाटे)

- पुरुषोत्तम पाटील.

ही जुनीच माती नवी बाहुली व्याली
अन जुनेच कुंपण नवी मेंढरे आली
या जुन्या नव्यावर कुणी बांधला पूल
या जुन्याच वाटा नवे उमटले पाऊल....

- रॉकि

वरचा मजला आणि प्रतिप्रश्न

इतिहास किसी भाषा का नाम नहीं,
और न ही किसी उदात्त मानवी संबंध का नाम।
वो तो शक्ति के लिए किया गया नितांत अमानुष रक्तस्नान है।

समर्पण का एक ऐसा विचार फूल वनस्पती कि स्वाहा वाणी है।
प्रार्थना मनुष्यकी -
इसलिए प्रतिइतिहास हो जानेका नाम नहीं,
बल्की इतिहाससे सर्वथा उदासीन होकर वनस्पती हो जानेका नाम प्रार्थना है।

समुद्र जब आकाश के प्रति आकर्षित होता है
तो प्रतिआकाश नहीं - मेघ बनना होता है।

सूर्य जब पृथ्वी के लिए आकुल होता है
तब प्रतिपृथ्वी नहीं धूप बनना होता है।

पर्वत जब यात्रा के लिए व्याकुल होता है
तो प्रतियात्रा नहीं नदी बनना होता है।

येह मेघ यह धूप ये नदीयां इतिहास नहीं - प्रार्थनाएं है।

इतिहास का उत्तर प्रतिइतिहास कभी नहीं होता -
क्योंकी दोनों भी एक दूसरेकी तलाश है!

एक प्रश्न है - तो दूसरा केवल प्रतिप्रश्न।

उत्तर ही नहीं....


- नरेश मेहता.

------------------

मकांकी ऊपरी मंझिलपर अब कोई नहीं रेहता
वो कमरे बंद है कबसे
जो चौबीस सीढियॉं उनतक पहोंचती थी वो अब ऊपर नहीं जाती
मकानकी ऊपरी मंझिलपर अब कोई नहीं रेहता

वहॉं कमरोंमें इतना याद है मुझको
खिलौने इक पुरानी टोकरीमें भरके रखें थे
बहोतसे तो उठाने फेंकने रखनेंमें चूर हो गये

वहॉं इक बाल्कनी भी थी
जहॉं एक बैदका झूला लटकता था
मेरा एक दोस्त था तोता
वोह रोज आता था
उसको हरीं मिर्च खिलाता था

उसी के सामने छत थी
जहॉं एक मोर बैठा आसमांपे रातभर मीठे सितारें चुगता रेहता था

मेरे बच्चोंने वोह देखा नहीं है
वो नीचे कि मंझील पर रेहतें है
जहॉंपर पिआनो रखा है पुराने पारसी स्टाईल का - फ्रेजरसे खरीदा था
मगर कुछ बेसुरी आवाजें करता है
कि उसरी रीढ्स सारी हिल गयी है
सुरोंके उपर दुसरें सुर चढ गएं है

उसी मंझिलपे एक पुश्तैनी बैठक थी
जहॉं पुरखोंकी तस्वीरें लटकती थी
मै सीधा करता रेहता था - हवॉं फिर टेढा कर जाती थी
बहूको मूछोंवाले सारे पुरखे क्लिशे लगते थे
मेरे बच्चोंने आखिर उनको कीलोंसे उतारा
पुराने न्युजपेपरमें उनको मेहफूज करके रख दिया था
मेरा भांजा कभी ले जाता है
फिल्मोंमें कभी सेट पे लगाता है
किराया मिलता है उनसे

मेरी मंझिलपे मेरे सामने मेहमॉंखाना है
मेरे पोते कभी अमरिकासे आएं तो रुकते है
अलग साइझमें आते है वो जितनी बार आतें हैं
खुदा जाने वहीं आते हैं या हर बार कोई दूसरा आता हैं...

वो इक कमरा जो पीछेकी तरफ बंद है जहां बत्ती नहीं जलती
वहां एक रोजरी रखी है
वो उससे मेहेकता है
वहां वो दाई रेहती थी जिसने तीनों बच्चोंको बडा करने अपनी उम्र दे दी थीं
मरी तो मैने दफनाया नहीं
मेहफूज करके रख दिया उसको

उसके बाद दो सीढियॉं है - नीचे तेहखानेंमें जाती है
जहॉं खामोशी रोशन है,
सुकुन सोया हुआ है बस इतनीसे पेहलुंमें जगह रखकर
कि मै सीढियोंसे उतरकर नीचें आऊं तो उसीके पहलुंमें बाजु रखकर गले लग जाऊं - सो जाऊं

मकान कि उपरी मंझिलपर अब कोई नहीं रेहता.


- गुलझार.

"अशा ओवाळल्या न ओवाळल्या सत्तर मैलाच्या सोबतीस"
जागरण फार - झोप आवश्यक.

तु - गं.

प्रस्तुत कमेंट या ब्लॉगसाठी लिहिली होती. पण बहुतेक तांत्रिक कारणांनी तिथे चिकटवता येत नाहिए.
http://shamaaemahafil.blogspot.com/

आता एवढं लिहिलंच आहे, आणि ईर बीर फत्ते मागे लागलेच आहेत म्हणुन म्हटलं - चलो हमहु कहीं लिख आए...

---------

इथुन पुढे वाचण्याआधी शर्मिला फडके यांचा मूळ लेख वाचा, प्रतिक्रिया वाचा. मूळ लेख माहितीपूर्ण आहे आणि साधार वाटतो. माझी प्रतिक्रिया - ऍज युजुअल - तिरकस, टोकाची आणि निखळ वैयक्तिक.

....

या उदाहरणांचं ससंदर्भ स्पष्टीकरण दिल्याबद्दल धन्यवाद. पण मी ’डेन्स’ असल्याने म्हणा किंवा ’पुरुष’ असल्याने - मला अजुनही या लेखामागचं ’लॉजिक’ कळत नाहीए. आय मीन ठीक आहे, जिजाबाई, लक्ष्मीबाई, अहिल्याबाई, आनंदीबाई, मेधाबाई या ग्रेट होत्या/आहेत/असतील. पण त्या होत्या/आहेत/असतील म्हणुन तुम्ही ’आहात’ हे गणित काय आहे? हे म्हणजे शिवाजी, तानाजी, टिळक, गांधी, नेहरु, पटेल, दोन्ही तेंडुलकर होते - म्हणुन मी आहे - असं म्हटल्यासारखं वाटतं.

लेखाची टिंगल करणे हा या कमेंटचा हेतु नाही. केवळ महिला दिन आहे म्हणुन टिमक्या वाजवु नका - असं सांगण्याचा प्रयत्न आहे.

’कथा’ या पिक्चरमध्ये एक सीन आहे. एक शेजारी बायकोला स्वैपाक कि धुणी भांडी करायला मदत करतो - म्हणुन इतर शेजारी त्याला हसतात असा. मला त्या सीनची पहिल्यांदा पिक्चर पाहिला तेव्हापासुन प्रचंड चीड आहे. त्या जोकची नाही, तर सई परांजपे नावाच्या ’महिला’ दिग्दर्शिकेची.

एनीवे - विषयांतर नको. पण हे ’बाई’ लोक लांब राहिले हो, बायका अजुनही टिकल्या लावतात, मंगळसुत्र घालतात, लग्न बिग्न झाल्यावर नवऱ्याचं नाव लावतात, हुंडा देतात घेतात मागतात, नित्यनेमाने कर्तव्य म्हणुन रोज स्वैपाक करतात, आपापल्या मुलींना शिकवतात, दागदागिने करुन त्याला ’स्त्रीधन’ म्हणतात, नवऱ्याने बदललं म्हणुन गाव बदलतात, रीत म्हणुन शिकतात आणि एम.बी.ए. वगैरे करुन घरी बसतात. आणि हे सगळं त्या ’बायका’ आहेत म्हणुन करतात. हे सगळं करण्यासाठी त्यांना मारहाण होत नाही, केशवपन केलं जात नाही, सती धाडलं जात नाही. हे सगळं त्या - आय डोन्ट बिलिव्ह इट - ऍन्ड यु वोन्ट ऍडमिट इट - स्वेच्छेने करतात!

आता याच्यावर बोंबाबोंब होईल.

बाई - गैरसमज नको. टिकल्या लावुन बायका सुंदर दिसतात, मंगळसुत्रात मर्यादा आणि जबाबदारी दर्शवतात, आणि वर सांगितलेल्या प्रत्येक आक्षेपाचे काव्यात्मक खुलासे देतात. पण हे स्लो पॉईझनिंग नाही का? प्रत्येक चॅनलवरच्या प्रत्येक मालिकेत, प्रत्येक मल्टिप्लेक्सच्या प्रत्येक पिक्चरमध्ये, आणि प्रत्येक घराच्या प्रत्येक प्रथेमध्ये हीच भिकारचोटगिरी मुलामुलींना जन्मापासुन चमच्या चमच्याने नाही भरवली जात का?

मला या चुत्येगिरीची चीड येते. आणि दर महिला दिनाला पडणाऱ्या या ’या ओवाळा’ लेखांची म्हणुनच अधिक. बायका या पुरुषांइतक्याच पोकळ आहेत, नेभळट आहेत, लाचार आहेत, कर्म आणि कल्पनादरिद्री आहेत, मुर्ख आहेत. रोजचा अन्याय त्या पुरुषांइतक्याच आळशीपणे सहन करतात. लिंगभेद पुरुषांच्याच हिरिरीने जपतात. त्या काल, आज, उद्या जिथे कुठे आहेत आणि असतील त्या त्यांची तशी लायकी होती म्हणुनच होत्या आणि म्हणुनच असतील. त्या तिथे आहेत किंवा असतील ते तुम्ही सांगितलेल्या लिस्टच्या inspite of असतील. because of नव्हे.

आज केवळ बायका शिकतात आणि नोकऱ्या करतात आणि परदेशवाऱ्या एकट्या दुकट्या करतात म्हणुन त्या स्वतंत्र झाल्यात आणि पुंडलिक वरदा हारी विठ्ठल आणि जिजाबाई टु मधु किश्वर कि जय?

Bullshit.

.....

प्रतिक्रिया वरच्या चार पाच टिंबांपाशी संपली.
आता बोला - भायलोग - कसे आहात?
सर्किट, ट्युलिप, मेघना, संवेद, जास्वंदी, विद्या, निमिष आणि इतर सगळेच - कुणीच लिहीत का नाही आहात?
ओह बाय द वे - कमेंटमध्ये आणखी बरंच काही लिहायचं होतं पण विसरुन गेलो. ’पुरुष’ दिन कधी असतो? एका गटारी अमावास्येत आयुष्य किती जगुन घ्यायचं? च्यायला अनारक्षित आणि ते ही पुरुष म्हणजे आपण ४० च्या जर्मनीतले ज्यु किंवा गेला बाजार आय पी एल मधले ऑफ स्पिनर बनत चाललोय असं मलाच वाटतंय कि तुम्हालाही? :))

आणि हे माझं सगळ्यात छोटं पोस्ट आहे कि नाही यावर आता आपण मतदान करु.

माझं मत - हो.

.....

अमेरिकेत काहिच्या काही करतात. म्हणजे घराच्या भोवती इनव्हिजिबल कुंपण. म्हणजे घरातल्या कुत्र्याने बाहेर पळुन जाऊ नये किंवा फुटपाथ वरच्या लोकांवर आक्रमण करु नये - असा हेतु. आता हे कुंपण मागची नऊ वर्षं बघतोय. पण परवा विचार आला कि अनवधानाने कुत्रा कुंपणातुन बाहेर पडला, तर तो आत कसा येणार?
आता हा तसा ’फंडामेंटल’ वगैरे प्रश्न नाहिए. पण हल्ली माझ्या फंडामेंटल प्रश्नांना ’पडायचा’ कंटाळा आलाय. म्हणुन.
दुपारी आंधळ्याच्या गायी वाचायला काढलं.
आज रात्री डेंजर स्वप्न पडणार.
एकदम फंडामेंटल.

तावत् शुभमस्तु!

न लिहिताना....

आज आंघोळ करताना चमकलं कि -
च्यायला आंघोळ करतानाच भन्नाट गोष्टी कशा आणि का सुचतात ते कळत नाही. कदाचित पाण्याचा प्रभाव असावा.
तर आंघोळ करताना सुचलं कि च्यायला लिहायचं नाही तर नाही पण ऍटलीस्ट प्रयत्न करत होतो असं तरी लिहुन ठेऊ. तसा प्रयत्न करतोय हे दाखवायला मी कुणाचं काही देणं लागत नाही, पण माझेच स्वत:शीच एवढे हिशेब खोळंबलेले असतात कि म्हटलं तसं करु.
आता लिहायचं नाहीच आहे असं ठरवल्याने काय लिहायचं वगैरे बंधन नाही. फक्त नियमीत लिहायचं - लिहायला येत नाही म्हणुन लिहायचं. लिहावंसं वाटत नाही म्हणुन लिहायचं. वेल यात काही फारसा दम नाही - म्हणजे लिहावंसं वाटतंय म्हणुन तर लिहितोय ना?
च्यायला ’न लिहिण्यात’ पण ’फंडे गोल’ ची चुत्येगिरी आहेच का?
लिहायला कारणं पाहिजेत तशीच न लिहायला, वाटायला आणि न वाटायलाही? भेंडी आयुष्यात थियरी चा एवढा चिखल होतोच कसा? आधी स्वत:च्याच हाताने स्वत:चे पाय बांधायचे, मग तोंडात बोळा कोंबायचा आणि मग हात पाठीमागे नेऊन हातात बेड्या ठोकायच्या असा प्रकार झाला.
पण च्यायला पाय बांधायची गरज काय?
म्हणजे मोबिलिटी शून्य. म्हणजे इतर कुणाकडे मदत मागायला जाता येणार नाही.
पण तोंडात बोळा असताना मदत मागणार कशी?
अरे माणसा तो दुसरा माणुस बोळा काढणार नाही का?
च्यायला मी कसला अर्थशून्य आणि पकाऊ लिहितो....

पण च्यायला काही लिहायचंच नाहिए तर कायको काळजी करा?

-------------

आजही काही लिहाय़चं नाही....हरे रामा - अवघड आहे!
काल टी.व्ही. बघत खालीच सोफ्यावर झोपुन गेलो. आज सकाळपासुन मान अवघडलिए. च्यायला प्रिंट केलेली ड्रॉइंग्स उचलुन आणणंही मेजर कष्ट वाटताहेत. च्यायला आधी उल्हास त्यात फाल्गुन मास! आता फाल्गुन म्हणजे कधी? आषाढ, श्रावण, भाद्रपद. आयची जय - मराठी महिने पण आठवत नाहीत आता! विकिपिडिया न उघडता ट्राय मारतो. चैत्र, वैशाख, आषाढ, श्रावण, भाद्रपद - अडलं गाड! आणि फाल्गुन! ’वसंत’ ऋतू झाला - महिना नाही. आयला नेहमीची गोची. तो पाडवा कधी येतो? गुढी पाडवा एप्रिल मध्ये. मग दिवाळीत पण पाडवा नावाचा प्रकार असतो ना? संक्रांत जानेवारीत. बाकी नागपंचमी वगैरे सण श्रावणात - म्हणजे जुलै ऑगस्ट मधे. च्यायला मराठी सण तरी कोणते? संक्रात, पाडवा, गणपती, दिवाळी, दसरा - एवढेच? आणि नागपंचमी! आईशपत मी प्राथमिक शाळेत किती झोपा काढाव्यात?
नुसते महिने आणि सण नाही - आपण रंग बघु.
आता दिवाळं काढायचंच ठरवलंय तर आख्खं काढु.
पांढरा. आणि काळा. आणि ते तानापिहिनिपाजा. ता म्हणजे - तांबडा (म्हणजे लाल!), ना म्हणजे नारिंगी (म्हणजे orange?), पि म्हणजे पिवळा, हि म्हणजे हिरवा, नि म्हणजे निळा. पा म्हणजे पांढरा नाही. नक्की. पा म्हणजे पारवा! च्यायला पारवा म्हणजे कबुतर ना? जे रंगांचं तेच पक्ष्यांचं! आता पक्षी काढायच्या आधी - जा म्हणजे जांभळा. आणखी रंग कुठले? मोरपंखी माहितिए. ते म्हणजे मोरासारखा दिसतो आणि छावीचा एक ड्रेस त्या कलरचा होता म्हणुन. गुलाबी! च्यायला हा कसा विसरलो!! ब्राऊन म्हणजे कुठला? पाणचट या शब्दाचा अर्थ एक आख्या जन्मात कळणार नाही मला. चावट हा आणखी एक शब्द. जो माणुस लई चावतो - म्हणजे लई बोर मारतो, तो चावट का? डबल मीनिंग जोक मारणाऱ्याला पण चावट म्हणतात ना? जो माणुस शाळा करतो त्याला पण चावट म्हणतात ना? ’चल, चावट कुठला’ - म्हणजे पोरीला मी आवडतो कि नावडतो! श्या! मराठी म्हणजे हजामगिरी आहे!
किलो म्हणजे शेर नाही ना? मग पावशेर म्हणजे किती, आतपाव म्हणजे काय, छटाक म्हणजे एकदम तोळ्यात का?
एक तोळा म्हणजे दहा ग्रॅम - बरोबर? जर म्हणजे काय? म्हणजे ते जर, जोरु, जमीन मधली जर! इथुन तिथुन सिंगल पीस कापडातला पदर कोणता हे बायकांना कसं कळतं? साड्यांना पिको करतात - त्यातला पिको हा शब्द कुठल्या भाषेतला? शिलाई देणे म्हणजे - न्हाव्याला (च्यायला हा एक आणखी झोल) सॉरी शिंप्याला त्याचे पैसे देणे, तर मग हातशिलाई म्हणजे काय? रेडिमेड साड्या का विकत नाहीत? म्हणजे साड्या विकतानाच फॉल आणि पिको का करत नाहीत - कि बायकांना त्या निमित्ताने आणखी खरेदी करण्यासाठी कंपल्सरी परत बोलावणे हा त्यामागचा चतुर विचार?
न्हावी म्हणजे चप्पल दुरुस्त करणारा - नाही तो चांभार! न्हावी म्हणजे केस कापणारा. शिंपी म्हणजे कपडे शिवणारा. धोबी म्हणजे कपडे धुणारा. इस्त्री हा मराठी शब्द आहे का? गवळी हा शब्द अजुन वापरात आहे का? मग दूधवाला शब्द का वापरतात? कामवाली हे लेटेस्ट असेल तर आधी तिला काय म्हणायचे? मोलकरीण? त्या आधी? दासी? त्या आधी?
हात, पाय, डोळे, नाक ठीक आहे - पण घोटा हा अवयव कुठे येतो? कंबर, गुडघे ठीक आहे - thigh ला काय म्हणतात? ओह मांडी! च्यायला मी हजाम आहे. नडगी माहितिए, टाच माहितिए - ढोपर कुठे येतं? ढोपर म्हणजेच कोपर का?
पायच्या बोटांना वेगवेगळी नावे आहेत का?
हाताच्या बोटांना आहेत - अंगठा, करंगळी माहितिएत. पाचापैकी दोन आली, म्हणजे चाळीस टक्के! सुटलो!!
अरंगळी करंगळी मधलं बोट चापेकळी. यात चापेकळी कि चाफेकळी?
अरंगळी कुठलं?
फुलांची नावं काय? चाफा, गुलाब, झेंडू.
जास्वंदी (ब्लॉग लिहिते म्हणुन माहिती) - पण ते फूल कसं दिसतं?
ट्युलिप हे फूल मराठीत मिळतं का?
च्यायला पोरींची नाव फुलांची का ठेवतात - आणि त्यात पण काही काही फुलांचीच का?
पोरींची आणि त्यामुळे फुलांची आणखी नावं कुठली? गुलबकावली हे फूल आहे का? गुलबकावली हे पोरीचं नाव कसलं विनोदी होईल ना? पोरी पोरी....ससुराल गेंदा फूल! लिली ला मराठी शब्द काय? आठवलं - आय मीन मराठी फुलाचं नाव आठवलं! सदाफुली! च्यायला एवढीच फुलं?
आमच्या सेक्रेटरीचं नाव ऍझेलिया आहे - हे एका फुलाचं नाव आहे.
चवी - अळणी माहितिए. खारट तिखट माहितिए. तुरट काय प्रकार असतो? आंबट माहितिए. सेक्साट पुस्तकं वाचणाऱ्यांना आंबटशौकीन का म्हणतात?

एवढं सगळं माहिती नसुन मी मराठीत कसा लिहितो?

पण मी लिहितोय कुठे?
न लिहिण्याच्या प्रयत्नात सापडलेले हे विनाकारण प्रश्न!

----------

आज सीडर पार्क क्रिसेंटवर राईट टर्न मारताना -
च्यायला सीडर पार्क क्रिसेंट का सीडर आणखी काहीतरी आहे?
मी माझ्या घराचा पत्ता पाठ करुन ठेवलाय पण तरी कधी कधी झोल होतोच. पण पाठ करण्याचा प्रयत्न करुनही मला माझ्या घरी कसं यायचं हे पाहुण्यांना सांगता येत नाही. मी आपला शहाण्या मुलासारखा त्यांना फुल्ल पत्ता देतो - आणि ’फिगर आऊट युअरसेल्फ’ म्हणतो. तर त्या सीडर पार्क क्रिसेंट वर वळताना विचार आला कि मी म्हणजे रायन, आलोक कि हरी?
म्हणजे त्याचं आहे असं कि मी सध्या ’फाईव्ह पॉइंट समवन’ (परत) वाचतोय. मला परत परत पुस्तकं वाचायला, पिक्चर पहायला आवडतात. मी बऱ्याचदा क्रिकेटच्या मॅचचे हायलाईट्सही परत परत बघतो! आय नो - मी हजाम आहे!
तर मी जे पुस्तक वाचत असतो त्याचा माझ्यावर प्रभाव पडतो. म्हणजे मी एक शॅलो प्रकारचा माणुस आहे - असंही मला वाटतं. पण इनहेरंट आळसामुळे ’आता पडतो तर पडतो - अब क्या बच्चेकी जान लेगा?’ विचार करुन मी तो प्रभाव पडू देतो. तर सध्या माझ्यावर ’फाईव्ह पॉईंट समवन’ चा प्रभाव मी (परत) पाडुन घेतोय. का? तर काय माहित? कुठला ना कुठला प्रभाव पडणारंच आहे तर हा बरा असा विचार केला असावा बहुतेक. एनी वे - बाकीची पुस्तकं पण अधुन मधुन हाताला लागतात आणि या प्रभावांची मेजर भेसळ होते. मी आर्थर हॅलेचं ’हॉटेल’ ही (परत) वाचतोय. लई कौतुकाने मी आमच्या लायब्ररी मधून ’एका रानवेड्याची शोधयात्रा’ आणलं. पण तो कृष्णमेघ कुंटे कि थिटे कि कोण प्राणी स्वत:बद्दलंच एवढं बोलत बसलाय कि मला पुढे वाचवेना. आई म्हणाली चांगलं आहे. (कृष्णमेघ कुंटे - म्हणजे त्याचे मित्र त्याला के के म्हणत असतील का? कि काळा ढग म्हणत असतील?)
आज सकाळी स्वप्न पडलं कि पोलीस माझ्या मागे लागलेत. फुल टु हेलिकॉप्टर वगैरे. आणि माझी टोटल फाटलिए वगैरे. क्रिस आणि मी दोघंही पळत होतो. आय मीन बसमध्ये होतो पण तरी पळतच होतो. म्हणजे शब्दश: नाही - पण कमॉन - यु गॉट इट राईट? पी.एम.टी. स्वारगेटला आली तेव्हा पकडले जाणार हे जवळपास नक्की झालं होतं. क्रिसला म्हटलं तु लक्ष्मीनारायणमध्ये पिक्चरला जा - आय विल फिगर इट आऊट. पण मग मी पण तिकडेच गेलो, पण मला पिक्चर आवडला नाही कुठला. एनीवे - आम्ही बांधत असलेल्या वॉलमध्ये काहीतरी मेजर प्रॉब्लेम झाल्याने पोलीस शोधत असणार असं जाग आल्यावर वाटलं. मग बरं वाटुन परत झोपलो.
परवाची मान कालही दुखतंच होती. आजही थोडी दुखतिए पण आज नो बिग डील. ’बिग डील!’ म्हणणारे लोक मला अजिबात आवडत नाहीत. तर काल मान दुखत असुनही ऑफिसला चाललो होतो. बस आली. बसलो. मग लक्षात आलं कि चुकीच्या बसमध्ये बसलोय. मग चुकीच्या बसने चुकीच्या ठिकाणी गेलो. मग विचार केला कि आज ऑफिसला दांडी मारुन पिक्चर टाकावा. पण मग विचार केला कि चुकीच्या रस्त्याने ऑफिसला जाऊ. शेवटी तासाभराने ऑफिस सापडलं.
तर सांगत काय होतो - फाईव्ह पॉईंट समवन...
तर मी रायन कि आलोक कि हरी?
असे आपण कुठलं पात्र कधीच नसतो. नेहमीच आपली सगळ्या पात्रांची सरमिसळ. पण मग वाचताना एकेक पात्राची स्वतंत्र व्यक्तिमत्वं आहेत असं का वाटतं? कि लेखक आपल्यातलीच पात्र वेगवेगळी लिहितो? मी स्टोरी लिहायचा प्रयत्न करतोय - यु नो - गोष्ट! पण मला काही म्हणता काही सुचत नाहिए. मी माझ्यातली पात्र वेगवेगळी करुन त्यांची गोष्ट लिहिली पाहिजे.
मी हजाम आहे. कुठल्याही परिक्षेआधी मी त्या परिक्षेत जागतिक विक्रम वगैरे किती मार्कांचा आहे हे शोधुन काढतो आणि तो मोडण्याच्या विचाराने अभ्यासाला (म्हणजे अभ्यासाच्या विचाराला) लागतो. परिक्षा जसजशी जवळ येत जाते तसतसा मी ’रिऍलिस्टिक’ होत जातो आणि शेवटी अभ्यास न करता काठावर पास होतो. पण मी कधी नापास झालो नाही आणि अगदीच निकड नसताना मी कधी अभ्यासही केला नाही.
अकरावीत असताना आमच्या ग्रुपमध्ये आम्ही कॉपी करायचं ठरवलं. त्या वेळी आम्ही एकमेकांना डॉन म्हणत असु. त्यातल्या एकाही मित्राचं मला नावही आठवत नाही. एनीवे. ही अगदीच पकाऊ आठवण झाली.
तर हॉवर्ड रॉर्कच्या नादाला लागुन मी एक किरकोळ सिव्हिल इंजिनियर झालो. हे पण पकाऊ आहे.
तर मी भैरप्पा, मार्केझ, कॉफमन वगैरेंच्या नादाला लागुन गोष्टी लिहायचा प्रयत्न करतोय. त्यात एवढा तोंडघशी पडलोय कि एकही पात्र आतुन निघणं वगैरे सोडा - बाहेरुनही येत नाही. त्यामुळे मी हल्ली फक्त माझ्या गोष्टींची नावं लिहुन ठेवतोय. पहिल्या गोष्टीचं नाव ’ऍडॅप्टेशन’ दुसरीचं नाव ’अरुचा प्रोजेक्ट’. अरुचा प्रोजेक्ट एवढी डेंजर आहे कि मी लिहायच्या आधीच तिला ’प्रौढांसाठी’ सर्टिफिकेट देऊन टाकलंय. मी असाच ’न लिहीत’ राहिलो तर मी पहुतेक कुठल्यातरी पॉर्न साईटवर गोष्टी लिहायला लागीन असं मला वाटायला लागलंय.
एनीवे - मला सुचणाऱ्या - म्हणजे न सुचणाऱ्या गोष्टी पण माझ्या नाहीत. ऍडॅप्टेशन कॉफमनची आहे, अरुचा प्रोजेक्ट आणखी कुणाची. हेमिंग्वेची पण एक गोष्ट ढापायचा विचार करतोय. च्यायला मी नदीम श्रवण, अन्नु मलिक प्रभृतींना शिव्या घालणं बंद केलं पाहिजे. कारण ढापणं ही ही एक कला आहे. ते येऱ्या गबाळ्याचे काम नोहे!
तर - मला ढापायलाही जमत नाहिए. मी हेमींग्वेचं एक पान ढापायचा प्रयत्न केला.
एनीवे - तर मला गोष्टी लिहायच्यात आणि मला जमत नाहीत.
आय मीन माझा झोल असा होतोय कि तीन लोक एकमेकांशी कसे बोलतील? मी दोन लोकांना एकमेकांशी बोलवु शकतो. तीनांचा (कि तिनाचा?) प्रयत्न नाही केला कधी - पण the thought bogs me down.
मी आता ’गोष्ट कशी लिहायची’ याचा क्लास लावायचा विचार करतोय.
ऍडॅप्टेशनमध्ये कॉफमनचं पण असंच झालं होतं - असं वाटुन मला बरं वाटतंय. पण ते तितकंसं खरं नाही. कारण कॉफमनचं असं झालं नव्हतं. त्याने त्याच्या एका पात्राबद्दल असं घडवलं होतं. बोरियत इंटरेस्टिंग करुन सांगायला शिकलं पाहिजे. म्हणजे उपमन्यु चॅटर्जी. ’इंग्लिश ऑगस्ट’ वाचताना बोर बोर होतं, पण पुस्तक खाली ठेववत नाही.
असं काहीतरी लिहायला पाहिजे.
मध्यंतरी मी रॉ वगैरे वर एक ढिंगचँग फटका गोष्ट लिहायचा विचार करत होतो. पण मग वाटलं कि मी काही हेर वगैरे नाही. म्हणुन मग ऑथेंटिसिटी साठी मी रिसर्च वगैरे करायला लागलो. एका सी.आय.ए. च्या झोलरला वगैरे पण गाठलं. पण त्याने लई बोर मारलं. मग मी विषय सोडुन दिला.
माझ्या बसमध्ये कधी कधी फटका देसी पोरी असतात.
त्यातल्या एकीशी माझं चांगलंच सूत जमलंय. म्हणजे आम्ही कधी (म्हणजे कध्धी कध्धीच) एकमेकांशी बोललो वगैरे नाहियोत. पण आम्ही एकमेकांकडे संशयास्पद रित्या बघतो. म्हणजे ही मुलगी माझ्याशी बोलायला आली तर? अशी मला गुदगुल्या भिती वाटते. तशीच भिती तिलाही वाटते.
मी हसण्याची टक्केवारी केलेली एकदा. म्हणजे आरशा समोर उभं राहुन जास्तीत जास्त हसरा चेहरा करायचा. त्याला शंभर टक्के म्हणायचं. मग स्केल कमी कमी करत जात पाच वर आणायचं. असं प्रयत्न केला कि जमतं. असं मला वाटतं. त्या हसण्यात गूढता, भिती, हुरहुर वगैरे वगैरे हजार भावना मिसळता येतात. त्यामुळे प्रत्येक टक्केवारीत कलर शेडिंग वगैरे असतं.
तर ती पोरगी आणि मी एकमेकांकडे बघुन गूढ पाच टक्के हसतो. म्हणजे मग ते ग्रे आणि पिंक मिक्स केला कि कसं दिसेल, तसं दिसत असणार. म्हणजे लांबुन स्टॉपवर बघुन आम्ही अस्फुट हसतो आणि जवळ आल्यावर इकडे तिकडे बघायचा प्रयत्न करतो.
एनीवे - तर पुढच्यावेळी ती दिसली तर तिला ’हाय’ म्हणायचं असं मी बरेच दिवस ठरवतोय.
तिच्यावर गोष्ट लिहायची हे ही मी बरेच दिवस ठरवतोय. पण पहिल्या भेटीच्या पुढे गोष्ट कधी सरकतच नाही. पहिली भेट कसली, तिला ’हाय’ म्हणायचे इतके सिनॅरियो मी ट्राय केलेत कि - आणि शिवाय पुढे गोष्टच नाहिए काही!
म्हणजे ठीके - एक दिवस मी हाय म्हटलो, किंवा - गोष्टीत हाय म्हटलो तरी पुढे काय?
गोष्ट म्हणजे त्यात काहीतरी व्हायलाच पाहिजे!
असं मला वाटत होतं, पण काल बस चुकल्यावर - म्हणजे चुकीची बस पकडल्यावर असं वाटलं कि च्यायला - काहीतरी व्हायला मी काहीतरी घडवायलाच पाहिजे असं कोण म्हणतं? चुकुन चुकीच्या बसमध्ये बसुन जग वेगळं दिसु शकतं आणि बिनपात्राचीही गोष्ट बनु शकते!

पण आता सुचतिए ती गोष्ट म्हणजे अरुची गोष्ट.
म्हणजे एक असते अरु.
अरुचं नाव अरुंधती. (’अरुंद - ती’ असा एक जोक मला आत्ताच फ्रेश फ्रेश सुचला).
अरुंधतीच्या नवऱ्याचं नाव सुरेश! (च्यायला मला पण असली पकाऊ नवं सुचतात ना! सुरेश!! च्यायला हे काय नाव झालं?)
तर सुरेश.
आणि तिला दोन मुलं.
चावट आणि फाजील - मला या दोन्ही शब्दांचे अर्थ माहित नाहीत आणि शिवाय मी जोक करण्याच्या नादात गोष्टीचा सिरियसनेस ऑलरेडी हरवत चाललोय.
तर अरुंधतीला दोन मुलं - नावं आपण नंतर शोधू.
अरुंधती आणि सुरेश रहातात ऑस्ट्रेलियात.
आता कारणं नकोत! रहातात म्हटलं कि रहातात.
एनी वे - बोर झालं.
थोडक्यात अरुच्या नवऱ्याची अरु कशी ’लावते’ अशी गोष्ट आहे. पण मला ती झेपणार नाही.
शिवाय मला नको नको ते डीटेल नको नको त्या वेळेस सुचत जातात.
म्हणजे मुक्ता आता इमिटेशन वगैरे करायला लागलिए. टाटा म्हटलं हि हात हलवते. हाय म्हटलं तरी हात हलवते. तिला नाही म्हणता येतं वगैरे वगैरे. पण तिला ’ससा तो ससा’ गाणं भयानक आवडतं. म्हणजे सध्या आवडतं. याच्याआधी तिला ’सांग सांग भोलानाथ’ आवडायचं आणि हल्ली ती ’येडगुंना येडगु’ ऐकायला लागलिए.तर सांगत काय होतो तर परवा मी तिला ससा आणि कासवाची गोष्ट सांगायला लागलो. म्हणजे एकदा झालं माहितिये का? ससा आणि कासव जंगलात भेटले वगैरे.
पण ती स्टोरी एकदमच छोटी आहे, म्हणुन मग मी त्यात पाणी घालायला लागतो. कि तुला माहितिये का जंगल कसं असतं? तिथे खुप खुप झाडं असतात,धमाल धुमुल फुलं असतात वगैरे वगैरे. पुढे पुढे मी ससा आणि त्याने रेस लाईटली का घेतली असावी अशा सायकॉलॉजीत शिरायचा प्रयत्न करतो. मग ती ’अरे याला आवरा कुणीतरी!’ असा चेहरा करते वगैरे वगैरे.
तर सांगायचा मुद्दा असा कि मी मग ती स्टोरी वळवत वगैरे रहातो.
तर मला असं वाटायला लागलंय कि मला मुक्तासारखा साऊंडिंग बोर्ड वगैरे शोधायला पाहिजे.

आता बास.

आणि आपण बसमधल्या पोरीला इथुन पुढे नेहा म्हणु.

ती दिल्लीची असेल तर (आणि तिला बहिण असेल तर) तिच्या बहिणीचं नाव पूजा.

येडगुंना येडगु वेंकटरमणा येडगु - का असंच काहितरी.

-----------------

काल रात्री काहीतरी लिहायला लागलो पण मुक्ता रडायला लागली म्हणुन तसंच राहुन गेलं.
एनीवे -
आज बाहेर ऊन पडलंय!
ऊन पडलंय ही आमच्याकडे न्युज होते!
सिऍटलमध्ये वर्षातले ३०० दिवस ढगाळ वातावरण असतं. त्यामुळे कच्छ मध्ये लोक कसे - आज काय विशेष? या प्रश्नावर ’आज पाऊस पडला’ असं उत्तर देतील तसं - ’आज ऊन पडलंय’.
मी काही दिवसांपुर्वी एक गोष्ट लिहिली. ती एका मित्राला आवडली. दुसऱ्यालाही आवडली पण डिप्रेसिंग वाटली. मग पहिला पण मत बदलुन - हो राव! डिप्रेसिंग आहे म्हणाला. मला वाटलेलं गोष्ट ओ.के. आहे. दु:खांत म्हणुन डिप्रेसिंग असेलच असं काही नाही. पण लिहिताना मी डिप्रेस्ड होतो. ती काल वाचली. ओ.के. वाटली.

रांबा हो हो हो हो हो
रांबा हो हो हो हो हो

ऐ दुनिया....तुझको सलाम, तुने मेरा नाम भुला दिया था....
मला असली भुक्कड गाणी म्हणायला लय आवडतं.

काल लायब्ररीत ’डॅडी’ सापडला. उत्साहाने माधुरीला दाखवायला गेलो तर तो रशियन निघाला.
रांबा हो हो हो हो हो
बहुतेक मला कविता सुचतिए.
रांबा हो हो हो हो हो
पण मला पुढची लाईन सुचत नाहिए
रांबा हो हो हो हो हो
तशीच रेटत रहा
रांबा हो हो हो हो हो
पुढे काय?
रांबा हो हो हो हो हो
माहित नाही
रांबा हो हो हो हो हो

जाऊदे. उगीच आपली री पकडायची आणि आळवत बसायची यात काही राम नाही.

आज आणखी काही सुचत नाही.

दे दी हमे आजादी बिना खड्ग बिना ढाल - साबरमती के सं त तुने कर दिया कमाल....

च्यायला आज बोर गाणी पण आठवत नाहिएत.

आज बसमध्ये नेहा नव्हती.

आज डब्यात सांडग्याची भाजी आणली होती.

च्यायला सांडगा कसा बनवत असतील? आय मीन कसा बनवतात ते माहितिए. लहानपणी ते वाळवणे वगैरे प्रकार करायचो. पण सांडगा कसा बनवायचा यचा सर्च मारला पाहिजे. मग इथे ३०० दिवस सांडगा बनवायचा आणि उरलेल्या ६५ दिवसात तो वाळवायचा. सांडगा मायक्रोवेव्ह मध्ये वाळवता येतो का याचा सर्च पण केला पाहिजे. म्हणजे मग ३६५ दिवस बनवता आणि वाळवता येईल. मग सांडग्यांचं मास प्रॉडक्शन सुरु करता येईल.

एका माकडने काढलंय दुकान
एका माकडने काढलंय दुकान
आली गिर्‍हाईके छान छान
आली गिर्‍हाईके छान छान छान छान
अस्वल आले हलवीत पाय
म्हणाले मधाचा भाव काय काय काय
एका माकडने काढलंय दुकान

आणखी एक:

एक मुलगा गेला तळ्याच्या काठी
विसरला पुस्तक विसरला पाटी
तळ्यात होता बेडुक त्याने पोशाख केला - टणॅटणी टणॅटणी
तळ्यात होता बेडुक त्याने पोशाख केला
पाटी पुस्तक घेऊन तो शाळेमध्ये गेला!

संस्कृतच्या मास्तरांचा तास झाला सुरु
बेडुक लागला मधे मधे डराव डुरु करु

असं एक गाणं मुक्ताला धमाल आवडतं.

फालतु गाणी आठवण्याच्या प्रयत्नांच मला फक्त दर्जेदार गाणी आठवताहेत.
आता मी दर्जेदार गाणी आठवण्याचा प्रयत्न करतो.

आता मला दर्जेदार गाणीही आठवत नाहिएत.

माझ्यात मेजर आळस संचारलाय.
मला काहीच करावंसं वाटत नाहिए.

माझ्या डोक्यात कुठलेही विचारही येत नाहियेत. अध्यात्मात या स्टेटला काहीतरी नाव असावं. या स्टेट साठी लोक तपश्चर्या वगैरे करत असावेत. पण मला तपश्चर्या न करताही असं ब्लॅन्क वाटतंय. म्हणजे छान.

दम मारो दम.... हे दर्जेदार गाणं झालं का?

काल मला कुठलंही स्वप्न पडलं नाही. किंवा पडलं असेल तर आठवलं नाही. वेल...एक आठवतंय, पण ते काल पडलेलं का - याबद्दल शंका आहे! सिऍटल महाराष्ट्र मंडळ वीकेंडला ’मी शिवाजीराजे भोसले बोलतोय’ दाखवतंय टोटेम लेक सिनेमा मध्ये. च्यायला हे अप्ण काय थिएटरचं नाव झालं? थिएटरचं नाव म्हणजे कसं - अलका, विजय, प्रभात, राहुल, निलायम, मंगला, अप्सरा - असं पाहिजे.
मी आयुष्यात किती ठिकाणी पिक्चर पाहिलेत? हे वरचे सगळे आणि भरत, वेस्टएंड, एम्पायर, लक्ष्मीनारायण, भोरमध्ये मराठा आणि दुसरं एक. इथे बेलव्ह्युत एक बेस्ट.
परवा मी ऑफिसमधुन पळुन जाऊन 'हँग-ओव्हर’ पाहिला. हा ऑफिसातुन पळुन जाऊन पहाण्यासारखा पिक्चर आहे.
या आठवड्यात ’कन्नथिल मुथमित्तल’ (परत), ’ऍलेक्झांड्राज प्रोजेक्ट’, ’बॅन्डिट क्वीन’ (परत) पाहिले.
मी असा डायरी लिहिल्यासारखा का लिहितोय?

मी उगीच वेळ घालवण्यापेक्षा गोष्ट लिहायचा प्रयत्न केला पाहिजे.
ह्या - हे असं सगळं कुणी वाचलं तर लोक मला वेडसर म्हणतील.
पण झपाट्याने डोक्यात येणारे विचार त्यांनी (झपाट्याने) लिहुन ठेवले तर कदाचित मी त्यांना वेडसर म्हणीन.

ही डायरी नाहिये.
मी डायरीत काय लिहायचो? बहुतेक आज काय काय केलं हे लिहायचो. आज काय काय वाटलं हे लिहायचाही प्रयत्न करायचो, पण काय काय केलं च्या लिखाणात काय काय वाटलं चं लिखाण दबुन जातं. आयुष्याच्या लहानपणी ’डायरी ऑफ ऍन फ्रॅन्क’ वाचू नये. कारण मग आपल्या आयुष्यात काहीच होत नाहिए असं आपल्याला निष्कारण वाटत रहातं.

मी एक असा विषय पकडुन मुद्देसूद लिहिलं पाहिजे.
संवेदनं विषय पकडुन धर्मावर काहीतरी लिहिलं होतं. मग मेघनानं तोच मुद्दा पकडुन आणखी काहीतरी लिहिलं. मग असं बऱ्याच लोकांनी लिहिलं. मग मूळ मुद्दा कुठला वगैरे अशी काहीतरी बाचाबाची झाली बहुतेक.
माझा धर्म कुठला?
संवेद हजाम आहे. मला असला प्रश्न कधीही पडत नाही. माझा धर्म हिंदू. माझी जात मराठा. मराठा म्हणजे ब्राम्हण नाही. मला ब्राम्हण आवडत नाहीत. बोलायची बात नस्से.
पण मला मराठेही आवडत नाहीत.
आणि गुल्टी तर अजिबातच आवडत नाहीत.
देसींचा मला वैताग येतो. इन जनरल ते ’हनीमून ट्रॅव्हल्स प्रा. लि.’ मध्ये के.के. मेनन चं कॅरॅक्टर आहे ना - तसा मी असणार. के.के मेनन जो कुठला रोल करतो - मी तसा तसा आहे असं मला वाटतं. असं मी खुप पुर्वी नाना पाटेकर बद्दल वाटवुन घ्यायचा प्रयत्न केला होता. पण मला तसं वाटलं नाही. पण मला नाना पाटेकर आवडतो.
आणि मला माधुरी दीक्षित आवडते. पण मला तिचा ’प्रहार’ आणि ’परिंदा’ सोडुन दुसरा कुठलाही रोल आवडत नाही. परवा माधुरीला - म्हणजे आमच्या माधुरीला म्हटलं कि दीक्षितांची माधुरी शेजारच्या सोसायटीत शिफ्ट होतिए. तर माधुरी म्हणाली - अरे ती फ्लोरिडाला होती ना? मी म्हटलं होती. मग तिथुन अटलांटाला शिफ्ट झाली. आता शेजारच्या सोसायटीत येतिए. माधुरीला खरं वाटलं.

तर.
तरी.
तर्र.
तरतरी.
तारा.
तरातरा.
तीर.
तिरीमिरी.
मराठी हजाम आहे.

हे पोस्टावं का?
मोठं झालंय.
पण सगळंच एवढं पकाऊ आहे कि काटछाट तरी कुठे करणार?
एवढं लिहुनही मी ’लिहिलं’ काहीच नाही.
अनंत सामंत पकाऊ लिहितात. केवळ त्यांच्या वेगळ्या अनुभवविश्वामुळे त्यांच्या गोष्टी वेगळ्या वाटतात असं म्हणणारा कुणीतरी उपटसुंभ एकदा निघाला होता. उपटसुंभ चा अर्थ काय?
तर मी लिहिलं काहिही नाही.
हे माझं पर्फेक्ट झीरो पोस्ट आहे. काही पोस्ट लिहुन बरं वाटतं. काही लिहुन चिडचिड होते. हे लिहुन काहीच वाटत नाही. स्वत:बद्दलच्या अपेक्षा कमी केल्या कि अपेक्षाभंग होत नाही.

जब तारे जमींपर आते है
आकाश जमीं हो जाता है
वो चांद नहीं फिर घर जाता
रात यहीं सो जाता है....का असंच काहितरी.
चला - काय नाहीतर दर्जेदार तरी!

मला परवाचा रेस्टरुममधला गमतीदार किस्सा आठवला - पण तो इथे अप्रस्तुत.

मी ’न लिहायचा’ ’प्रयत्न’ करतोय का?
नाही.
मला लिहायला काही सुचत नाहिए का?
हो.
मला असं नेहमीच होतं का?
म्हणजे कसं?
म्हणजे सुचत नाही असं?
असं काही नाही! सुचतं अधुन मधुन!!
मग मी लिहित का नाही?
कारण मला जे सुचतं ते लिहावंसं वाटत नाही. लिहावंसं वाटावंसं सुचलं कि लिहिता येत नाही. मला इकडुन तिकडुन ढापुगिरी कराविशी वाटते. पण मला ती जमत नाही.
मग याच्यावर उपाय काय?
च्यायला मला काय विचारतो? इथे एक्सपर्ट मी का मी?
मी.
मग?
म्हणजे - प्रश्नाचा उद्देश असा कि याच्यावर उपाय काय असं ’मला’ वाटतं?
मला वाटतं कि....मी लिहायला पाहिजे. म्हणजे जमत बिमत वगैरे जरी नसलं तरी लिहायला पाहिजे. म्हणजे भुक्कडची का होईना, पण प्रॅक्टिस रहाते. पण मला आळसामुळे आणि तत्वामुळे तसं करावंसं वाटत नाही.
कुठलं तत्व?

-------------------

दोन-चार दिवसापुर्वी लिहिलेलं हे वाचलं आणि कुठलं तत्व हे आठवेना. जे आठवत पण नाही त्याला मग तत्व म्हणावं का? का म्हणावं? का म्हणु नये? तुमच्याकडे वेळ असेल तर तुम्ही याचा विचार करा. माझ्याकडे वेळ आहे, पण मी विचार करणार नाही. विचार न करायला मला लई आवडतं पण तरी मी फार विचार करतो असे सगळेजण मला काळजीयुक्त टोनमध्ये म्हणतात. मी असा विचार करतो, असा लिहितो म्हणजे मी नक्कीच ऍबनॉर्मल माणुस आहे, अशी मला खात्री आहे. या कंडिशनला मानसशास्त्रात काहीतरी नाव असणार. ते कुणीतरी मला कधीतरी सांगेल. त्या दिवसाची मी वाट बघतोय.

मी पोटाचे स्नायु कडक करु शकतो. त्यामुळे माझ्या पोटावरुन ट्रक गेला तरी मला काही होणार नाही असा माझा लहानपणापसुन समज आहे. माझ्या वयाचे, माझ्या बॅचमधले लोक आता काय करत असतील - असा मी अधुनमधुन विचार करतो. माझ्या बॅचमधल्या एका मुलाचं वेबपेज मी एकदा चाळत होतो. तेव्हा त्याचे १५ कि २० वगैरे पेपर पब्लिश झालेले. माझे दोनच. म्हणुन मग मी डिप्रेस वगैरे झालो. मग सिद्धेश मला म्हणाला - अरे अभिजित्, तुला २० पेपर पब्लिश करायचे आहेत का? मग जे कधी नकोच होतं ते न मिळाल्याचं दु:ख का? मग मला एकदम फ्रेश वगैरे वाटलं. अजुनही मला जेव्हा काही मिळत नाही तेव्हा ते वाक्य आठवतो आणि मला बरं वाटतं. मला जे हवं होतं ते नाही मिळालं तरी मी - ते मला नकोच होतं, त्यामुळे मला दु:ख वाटायची काही गरज नाही असं स्वत:ला समजावतो आणि बरं वाटुन घ्यायचा प्रयत्न करतो. म्हणजे मला गोष्ट लिहिता येत नाही. म्हणजे झाटा येत नाही. मी गोष्टी वाचतो आणि च्यायला आपल्याला का जमत नाही म्हणुन झुरत बसतो. पण तरी ’जिस गांव जाना ही नहीं उस रस्ते चलनेसे क्या फायदा?’ वगैरे वगैरे डायलॉग पण म्हणतो.

एनी वे - हे सगळं सांगायचंच नव्हतं. लहानपणापासुन माझ्या डोक्यात आणखी एक विचार पक्का आहे. कि मी कधी जेल मध्ये वगैरे गेलो तर मी भरपूर वाचन करीन. हा विचार माझ्या डोक्यात कुठुन आला माहित नाही. बहुतेक भगतसिंग वगैरे लोक किंवा जवाहरलाल नेहरु वगैरे लोक जेल मध्ये जाऊन भरपूर वाचन करीत - असं कुठेतरी वाचलं असेल. त्यामुळे जेल म्हणजे कन्फाइनमेंट आणि भरपूर मोकळा वेळ अशी माझी कन्सेप्ट आहे. दोन्ही गोष्टी मला आवडतात. म्हणजे मला बाहेर जायलाही आवडतं. म्हणजे मी ट्रेक वगैरेही करतो, पण दारं बंद करुन टी.व्ही. पहाणे किंवा पुस्तक वाचणे वगैरे गोष्टीही मी करु शकतो. तर - पण कंपल्सरी दुसऱ्या कुणी तुमच्यासाठी दारं बंद करुन तुम्हाला कोंडुन ठेवलं तर कदाचित पुस्तक वाचायचा मूड जाईल असं मला हल्ली हल्ली वाटायला लागलंय. बहुतेक मी मोठा होतोय.

मी विक्षिप्त लिहितोय. माहितिये. मी नेहमीच असा लिहितो. मी मुद्दाम असं लिहितो का? नाही. मी आपला मनात येईल ते वाक्य लिहित जातो. माझा टायपिंग चा स्पीड बीड पण चांगला आहे. आणि मुळात म्हणजे मला मी आत्ता या क्षणी पुढचं वाक्य काय लिहिणार आहे हे माहित नाहिये. बहुतेक हा माझा यु.एस.पी. असावा. यु.एस.पी. या शब्दाचा अर्थ मला एकेकाळी माहित होता. तो मला आता आठवत नाही.
सगळेच लोक माझ्यासारखे भरभर आणि सुचेल ते लिहित गेले तर ते माझ्यासारखंच होईल का? कदाचित नाही, कारण बहुतेक जसा प्रत्येक माणुस वेगळा दिसतो तसं लेखन वेगळं असणार. मी एका ब्लॉगरचे लेख कधीकधी वाचतो. तो चांगला लिहितो असंही मला कधी कधी वाटतं. त्याने मध्यंतरी एक भुक्कड गोष्ट लिहिली. म्हणजे तो ही याच फेजमधुन गेला असणार. पण तो झुरलाय आणि आयुष्यात एकटा आहे असं मला वाटतं.
हे एक आणखी - मला माहिती असलेला - किंवा माहिती नसलेलाही माणुस असा असा असणार याबद्दल माझं ठाम मत असतं. असं बहुतेक प्रत्येकाचं प्रत्येकाबद्दल असेल. पण माझं मत ठाम असतं.

मला युजुअली भरपुर कमेंट्स मिळतात, पण त्या नेटवर इतर कुठेही काहिही वाचणेबल असण्याची वानवा असते म्हणुन मिळतात. म्हणजे तुम्ही ’च्याय़ला आज लई काम आहे’ म्हणत ऑफिसमध्ये येता आणि काम सोडुन पेपर वाचणे किंवा - whatever that you do - करत बसता आणि मग तुम्हाला फार फार कंटाळा येतो. आणि काम न केल्याचं गिल्ट वाढतंच जातं आणि तरी, अजुन थोडं, अजुन थोडं करत तुम्ही अत्यंत गिल्टी टाईमपास रेटत रहाता तेव्हा तुम्हाला - ’आई शपत मॅन, आपल्यासारखंच आणखी कुणाला पण होतं!’ असं माझा ब्लॉग पाहुन वाटतं. मग तुम्ही त्या अर्थाची कमेंट लिहिता. त्यात चुकीचं काहीच नाही. किंवा असेल तर मला माहित नाही. पण हे जे लिहितोय याला साहित्य म्हणत नाहीत. पण माझे असले चुत्याप्स झोल असतात कि -
मला साहित्य लिहायचंय का?
मे बी!
पण मग हे साहित्य का नाही? मी ईमानदारीत लिहितोय. जे वाटेल ते लिहितोय. त्याला आगा ना पिछा नसेल, पण तो असावा - अशी वेसण मलाच का गरजेची वाटतिये? वेसण हा शब्द मला आत्ताच सुचला. तो योग्य का नाही याचा विचार करायला मला जरा थांबावं लागेल. पण मी असा थांबलो तर मग आधीच्या वाक्यांमध्ये पण अलंकारीक शब्द घुसडत राहील. मग अलंकारीक, ड्रामॅटिक करण्याच्या प्रयत्नांत वाक्य बदलीन. विचार तोच ठेवतोय असं स्वत:ला समजावीत राहीन. भेंचोद - ते सगळं करप्शन झालं.
मी माझ्या लेखांमध्ये शिव्या का वापरतो?
मी वापरत नाही. त्या येतात. माझ्या लेखांत सगळंच येतं. मी आणत काहीच नाही. मी पण येतो. स्वत:ला आणत नाही. रियल लाईफमध्ये मी कधी शिव्या बिव्या देत नाही. म्हणजे पळत पळत जाऊनही बस वगैरे चुकली तर मी भेन्चोद वगैरे म्हणतो - पण ते तेवढ्यापुरतं. वाक्यावाक्याला फक फक म्हणणारे लोक मला आवडत नाहीत. अधुन मधुन फक म्हणणारे लोकही मला आवडत नाहीत. एक्सट्रीम शब्दांचा एक्सट्रीम ठिकाणीच वापर करणारे लोक मला आवडतात. ते शब्द मग शिव्या असतील तरी माझी त्याला ना नसते.
एनी वे - मला भरपुर कमेंट्स येतात. त्या आल्या कि मला बरं वाटतं. वाचलेलं काही आवडलं तर लेखकाला तसं सांगितलंच पाहिजे असं मला वाटतं. त्यामुळे मी भरपूर किंवा कमी भरपूर कमेंट्स लिहितो.
मला येणाऱ्या कमेंट्स ठिकठाक असतात. पण मी लिहितोय हे किती लोकांना आणि किती कमी कळतं याचं मला आश्चर्य वाटतं. आणि मला त्याचं बरंही वाटतं. कुठलीतरी कमेंट एकदम म्हणजे एकदम वर्मी बसते - म्हणजे साधीसुधी कमेंट लेख आणि मी कळल्याचं एवढं स्पष्ट सांगुन जाते कि मेजर इनसिक्युअर वाटायला लागतं. मग च्यायला आपण स्वत:ला एवढं रिव्हील नाय करायला पाहिजे असं मी ठरवतो. पण तरी अशी कमेंट यावी, आणि त्यापेक्षाही जास्त लोकांना मी कळावो (कि कळो) वगैरे मला वाटतं. पण तसं कधी झालं नाही, होत नाही. इथे नाही. बाहेर नाही. त्याबद्दल कॉलेज बिलेज मध्ये असताना विषाद वगैरे वाटायचा. तो वाटायचा बंद कधी झाला ते आठवत नाही.
एनीवे - हे एकदम फिलॉसॉफिकल झालं.

आता मी कंप्लिट ब्लॅन्क आहे आणि मझ्या डोक्यात परत कधीच कुठलाच विचार येणार नाही, असं मला अचानक वाटलं. याला एक शब्द आहे. तो मला आठवत नाहिये. मी तो आठवायचा प्रयत्न करतोय. आठवला. याला विरक्ती येणं म्हणत असावेत. बहुतेक. एकदम प्युअर स्टेट.

एनीवे - विचार येतच रहातील आणि कागदावर उतरतंच रहातील.

भेंचोत एक गोष्ट लिहायचिए तरीपण....

युगा अठ्ठाविसांची वेदना.... - तिला.

गहिऱ्या सकाळच्या पावणे अकरा प्रहरी....

या पावणेअकरा प्रहरी जर बाहेर बर्फ पडत असेल, घरी बसुन काम होत नसेल आणि तो जर बुधवार असेल तर मग तर सांगायलाच नको. समोर (अजुन न वाचलेलं) गो.नी. दांडेकरांचं ’कुणा एकाची भ्रमणगाथा’ असेल आणि ते केवळ गिल्ट (काम करत असणं अपेक्षित असुनही न करावंसं वाटण्याची) तर मग विचारायलाच नको.
तशात काल रात्रीची भयाण स्वप्नं!
म्हणजे आईला डबलसीट घेऊन मोटसायकल वर चाललो होतो.
जंगली महाराज रस्त्यावर कुणाचा तरी फोन आला. आईच्या छोटुकल्या मोबाईलवर तो उचलला आणि मी कार चालवत नाहिए हे लक्षात आलं. दुचाकीच्या पुलाकडे टर्न मारला तशात ’कॉल वेटींग’! दिनेश दादाचा होता - त्याला म्हटलं - थांब दोन मिनिटांत करतो. असं बोलतोय न बोलतोय तो अचानक दुचाकी पूल अगदीच तोकड्या मॅन्युअल ट्रेडमिल सारखा अर्धा फूट अरुंद झाला - तो पण धळ सरळ नाही - वाकडा तिकडा! मग मोबाईल फेकुन देऊन डायरेक्ट पुलावरच उडी मारली. पुलाला धरुन लोंबकळायला लागलो. आईचं काय झालं माहित नाही, पण काही झालं नसावं, कारण एकेक करुन शेकडो लोक मला भेटायला यायला लागले तर आई ठणठणीत होती. मी ही ठणठणीतच होतो, पण का कुणास ठाऊक लोक मला भेटायला येत होते. आमचा हॉल म्हणजे ’काकडे पॅलेस’ मंगल कार्यालयाएवढा मोठा होता. उजवीकडे खुर्च्या होत्या, डावीकडे सोफ्याचे चार सेट्स. मधे मला भेटायला आलेल्या लोकांची रांग. भाऊ लोक येऊन ’चालु दे रे तुझं - आहोत आम्ही’ करुन सोफ्यांकडे वळाले. मी आपला मला माहित नसलेल्या लोकांना सिऍटल न्यु यॉर्क पासुन किती लांब आणि कॅलिफोर्नियाच्या किती वर आणि आमच्याकडे बर्फ का पडत नाही हे सांगत बसलो. बाहेर बदाबद पडणाऱ्या बर्फाकडे पहात मला या कालच्या स्वप्नातल्या आठवणी लख्ख आठवताहेत. त्यात परत गावाकडुन आलेल्या गुंठेपाटील मंडळींच्या बायका कपाळाला सोन्याचा पत्रा कि काय बांधुन! पण ते प्रकरण पत्र्यापेक्षा जाड असावं. कारण त्यावर सखुबाई नामदेवराव चव्हाण, खालच्या लाईनला A/P कवठे बुद्रुक Est 1972 आणि ते ही ऍम्ब्युलन्स वर कसं प्रतिबिंबित लिहितात - तसं लिहिलेलं. म्हणजे प्रत्येक बाईच्या पत्र्यावर वेगवेगळी नावं, गावाचं नाव वेगळं, Est लिहायचं का नाही आणि त्यावर कुठलं साल टाकायचं हे बहुतेक त्या त्या स्टाईलवर अवलंबुन. एका बाईच्या नाव आणि A/P च्या मधल्या लाईनवर Horn OK Please लिहिल्याचं आढळलं. ’हटके’ पत्रा लावण्याबद्दल त्या बाईचं कौतुक वाटल्याचं मला (अजुन) आठवतंय. भेटायला येणारे लोक मात्र माझ्या ऍक्सिडंट बद्दल विचारतच नव्हते - नुसतं आपलं अमेरिका!
मग भावांच्या टोळक्यात जाऊन बसलो. तिथे काय झालं ते डिटेलमध्ये सांगितलं - मग सगळेच हसायला लागले. कुणीतरी मी फेकुन दिलेला फोन आणुन दिला. त्याला जरा खरचटलं होतं. मग जीपमधुन कात्रज बायपासने कोंढवा कि असं कुठेतरी जायला लागलो तर कात्रजला पोलीस दिसला. त्याला टाळुन पुढे गेल्यावर वाटलं कि हे बरोबर नाही - त्याला त्याचा हप्ता दिलाच पाहिजे. म्हणुन मग हायवेलाच रिव्हर्स मारुन परत आलो. पण तो पोलिस पण अमेरिकेच्याच गप्पा मारायला लागला. आणि त्याने अमेरिकेला न्यायला माझ्यासोबत खाऊ पाठवला. एवढं कमी म्हणुन एक माजी छावी तिच्या भावाला बरोबर घेऊन भेटायला आली. तर कुणीही नातेवाईक तिच्याशी बरोबर बोलेनात. म्हणुन तिची चिडचीड झाली. मग मी तिला जाऊन म्हणालो कि हे बघ बाई, तु माझ्याशी जसं वागलीस त्यामुळे माझे हे आप्तस्वकीय तुझ्याशी असे वागणार हे स्वाभाविक आहे, पण तु त्यांना भेटण्यासाठी मुळात आलीच नसल्याने त्यांच्या वागणुकीचा तुझ्यावर प्रभाव का पडावा? हे बहुतेक तिला पटलं असावं. कारण तो प्रभाव नाहीसा झालेला मला बहुतेक दिसला. मग मी तिला ’पण मी तुझ्याशी बोलणं योग्य नाही’ म्हणुन उसाचा रस प्यायला गेलो. पहाटे साडे तीनला जाग आली तेव्हा थंडी वाजायला लागली. म्हणुन ऊब निर्माण करण्यासाठी लॅपटॉप मांडीवर घेऊन बसलो. पुरेशी ऊब निर्माण झाल्यावर लिहायला लागलो. एक दळभद्री पॅरेग्राफ लिहून लॅपटॉप ठेऊन देऊन झोपुन गेलो. झोपता झोपता व्हिस्कीचा उग्र दर्प आला. ’बाप रे!’ म्हणुन बायकोच्या तोंडाचा वास घेतल्यावर कळलं कि उग्र दर्प मीच साईड टेबलवर अर्धवट ठेवलेल्या ग्लासातुन येतोय. उगीच व्हिस्की वाया जायला नको म्हणुन ती प्यावी का असा विचार केला पण म्हटलं - कायको रिस्क! हाच वास उद्या सकाळी ऑफिसात यायचा. म्हणुन मग झाकायला इतर काही योग्य न मिळाल्याने दांडेकरांना सॉरी म्हणुन भ्रमणगाथा ग्लासवर ठेवलं आणि एकदाचा झोपी गेलो. परत एकदा उगीच बायकोपासुन लपवायला नको म्हणुन बायकोला झोपेतुन उठवुन स्वप्नाबद्दल - म्हणजे मला पडलेल्या स्वप्नाबद्दल (छावीचा पार्ट वगळुन) सांगितलं. मग बायको ’झोप आता’ म्हणाली. म्हणुन मग झोपी गेलो.

एवढं असं काही धडाधड लिहिल्याला तब्बल आठ महिने झाल्याने मला आता बरं वाटतंय. भारताच्या ट्रिपेत यंदा कळ्या सुरुवातीलाच भेटला. अजुनही राग म्हणुन ९५ साली सुरु केलेल्या इंजिनियरिंग चे दोन पेपर मुद्दाम ठेवलेत म्हणाला. हल्ली कॉलेजच ’दे रे, दे रे’ करत त्याच्या मागे लागलंय. त्या सब्जेक्ट्सचे बाहेर क्लासेस घेतो पण ’देत नाही - जा!’ ऍटिट्युड कायम. इतर वेळात सकाळी दहावी बारावी सायन्स चे क्लासेस, दुपारी CAT चे क्लासेस, संध्याकाळी CA आणि CS चा अभ्यास, आणि रात्री स्पॅनिश शिकतो. अस्खलित तमिळ बोलु शकतो म्हणाला. रजनी(कांत)ला भेटुन आला, कमल(हसन)ला भेटला. कुठलीही गोष्ट अस्खलित करणाऱ्या कळ्याच्या अस्खलित तमिळवरही शंका आली नाही. मग पॅरी भेटला. बायकोने पोराचं नाव ’रुद्र’ ठेवायला परवानगी तरी कशी दिली यावर म्हणाला - अरे बायको ना! ती म्हणे आमचे ज्योतिषी म्हणतात कि अशा नावाने मुलाचा स्वभाव रुद्र होईल. मग मी तिला म्हणालो - हे मला पटतंय, म्हणुन मग आपण आपल्या पोराचं नाव पैसा ठेऊ! (दे टाळी)!! राहुलला भेटलो, त्याने नविन फ्लॅट घेतला. मग मी संदीपला शिव्या घातल्या आणि राहुलला ’वॉक द लाईन’ची स्टोरी सांगितली. मग त्याने हल्ली ब्लॉग का लिहीत नाही विचारलं आणि ट्युलिप किती भारी लिहिते हे जरा जास्तच तिखट मीट लावुन सांगितलं. मग मी जनतेला माझ्या पोरीचे व्हिडिओज दाखवले. मग योगेशला भेटलो आणि ’अभिषेक’ मध्ये पावभाजी खाल्ली. अजुन लिहालला सुरु न केलेल्या पुस्तकाबद्दल बोललो. घरी येताना थंड वाऱ्याने सर्दी खोकला झाला. मग मी गावाला गेलो. आज्जी बाप्पुंना भेटलो. बालाजीचं मंदीर जोरात यंदा. विहीर तुडुंब. त्यात विरुळा दिसला. Handicam ने त्याचं शूटिंग केलं. काका गाळ काढायचं म्हणाले. सिताफळाची झाडं पाहिली, शेवग्याचं झाड पाहिलं, पेरुची बाग (लांबुन) पाहिली. झेंडु लावावा का - यावर जनतेला विचार करताना पाहिलं. घरी येऊन जेवलो - गावाला आता केबल आलिए, म्हणुन थोडा टि.व्ही. पाहिला. मग परत आलो. मग त्याच्या आधी राहुलबरोबर जाऊन सलील वाघला भेटलो. तो ई-मेल कर म्हणाला. मग ’बेगम बर्वे’ पाहिलं. बुधवार रात्रीची अस्सल सदाशिवपेठी गर्दी यशवंतराववर ओसंडुन वहायला लागल्यावर उलटी होईल असं वाटायला लागलं. म्हणुन मानकरांच्या केबीनमध्ये जाऊन बसलो. सोनावण्यांच्या फोनमुळे मानकरांनी उभेंकरवी फ्री पासेस पाठवले. नाटक ठीक होतं, मला झोप लागली. कजरीतुन साड्या ड्रेसेस घेतले, जयहिंद मधुन शर्ट पॅंट, श्रीमंत मधुन कुर्ता, गाडगीळांकडुन बायकोसाठी सोन्याचा पत्रा घ्यायचा विचार केला पण भाव वाढल्याने आयडिया ड्रॉप केली. मध्येच गिऱ्याला जाऊन भेटलो. त्यानेही फ्लॅट घेतला - दुसरा घेतोय. गजा टिंबर मार्केट मध्ये काम करतो म्हणाला - कुणी कुणी कुठे कुठे. गिऱ्याला म्हटलं मला तुझा अभिमान वाटतो. गहिऱ्या दुपारच्या पावणे बाराव्या प्रहरी मी भारताच्या आठवणी आठवायचा प्रयत्न करतोय. कांताताईला भेटायला गेलो, आत्तु भेटायला आली. संवेदला भेटलो, गणेशला भेटलो - तो Lynch on Lynch वाचत होता म्हणुन मग आम्ही Ganesh on Ganesh अशी चर्चा केली. चहा पिलो बिडी मारली.

अजुन काही आठवत नाही.

एस्कलेटर कसा हात पाय न हलवता वरुन खाली आणि खालुन वर पोचवतो, तसंच अमेरिकेत किंवा इतर देशांत एअरपोर्ट्सवर जमिनीवरच पट्टे असतात. त्यावर उभं राहिलं कि एका जागुन दुसर्या जागी (आपोआप) जाता येतं. त्यावर हळू चाललं तरी भराभर चालण्याच्या स्पीडने चाल्लोय असं (बाहेरुन पहाताना) वाटतं. भारतात गेल्यावर तसं वाटलं. भारतात रॅट रेसचा उत्साह ओसंडून वहात होता, प्रत्येक जण पैशाबद्दलच बोलत होता, प्रत्येक जण धावत होता. एवढी धावपळ नुसती बघुनच मला थकायला झालं. मला माझी परिस्थिती त्या एस्कॅलेटरवरच्या प्रवाशासारखी वाटली. अमेरिका माझा एस्कॅलेटर. म्हणुन बाहेरुन पहाणाऱ्याला मी ’स्पीड’ने चाललोय असं वाटणार. त्यावरुन उतरलं कि मी या रेस मध्ये कितपत टिकणार असं वाटायला लागलं. म्हणजे स्वत:बद्दल डाऊट नाही, पण असं कि - योगेश सांगत होता, हल्ली KG च्या ऍडमिशन साठी नुसतं डोनेशन नसतं - मुलांच्या परिक्षा असतात, त्यांच्या पालकांचे इंटर्व्ह्यु असतात. त्याला म्हटलं अरे त्यात नविन ते काय - ते तर मी जायच्या आधीही होतंच की! तर तो म्हणे अरे हे काही नाही - हल्ली पालकांच्या साठी लेखी परिक्षा सुरु झाल्यात, आणि हे कमी म्हणुन त्या परिक्षांसाठी क्लासही! आता या रेसमध्ये मी सहभागी होणार नाही हे नक्कीच, पण अशा आणखी किती रेसेस, याची कल्पना कराविशी वाटली नाही. विकी म्हणाला - तु आता काही परत येत नाही. मुळात जायचं नसुनही गेलो आता यायचं असुनही शंका सुरु झाल्यात - त्या यायच्या किंवा रहायच्या किंवा अशा काही नाही. वेगळ्याच आहेत. नक्की काय पाहिजे याच्या शंका - मग जे पाहिजे ते कुठे मिळणार हा (अजुनतरी) दुय्यम प्रश्न.

आज चालायला प्रारंभ जरा लवकरच केला आहे.
वैशाख नुकताच लागला आहे. नऊदहाचा सुमार झाला, कि नर्मदाकाठ सपाटुन तापतो. वाटेनं महामूर फुफाटा. पात्रांत गरम झालेली पांढरी स्वच्छ वाळू. तिच्यात तर फुटाणे भाजुन घेता येतील. पाऊल घालायची सोय नाही.
आजही हे अग्निकांड सुरू होऊन गेलं आहे. माझ्या पायांना भेगा पडल्या आहेत. त्यांच्यात रोज संध्याकाळी हाती लागेल त्या झाडाचा चीक भरतो. प्रदक्षिणा करणाऱ्यानं पायांत पायतण घालायचं नसतं.
पण मी त्यावर एक युक्ती शोधून काढली आहे. सरगंधाच्या वेलीनं पायांना वडाची जूनसर पानं बांधतो. आता हा उपाय काही चिरकालीक नव्हे. कारण चालूनचालून पानं फार लवकर फाटतात. पण दुसरा ईलाज काय!
आजही मी पानं बांधली होती. पण मुळी बेलाचं बंधनच टिकेना. मग वेदनांनी ठणकणारं मन बाजूला काढून ठेवलं, अन फाटून चीध्या झालेले पाय जंजाळीक तापलेल्या धुळीच्या स्वाधीन केले.
मी चाललो आहे. उजव्या हाताला माता नर्मदा वाहत्ये आहे. डाव्या बाजूला वाटेच्या पालिकडं शेतं आहेत, गुरचराईचं रान आहे, फताड्या पानांचे साग आहेत, खडक आहेत, आकाशाला भिडणारी अंजनाची झाडं आहेत. या सगळ्यामधून रेंगाळणाऱ्या वाटेवरुन मी भराभर पावलं टाकतो आहे. ती वाट मला लवकरच संपवायची आहे.
पण का?
खरंच की! हे कधी लक्षात आलं नाही. लवकर का? सावकाश का नाही? माझ्या या भ्रमणाचा - एकूण जीवनाच्याच वाटचालीचा अर्थ काय? प्रदक्षिणा उशिरानं संपली, अथवा न संपली, म्हणून काय बिघडलं?
प्रश्न तर मार्मिक आहे.
थोडं थांबून विचार केला पाहिजे याचा. पण कुठं थांबायचं?
डाव्या हाताला मोहाचं हे गरगरीत झाड आहे. बसूं या त्याच्याखाली. बुद्ध बोधीवृक्षाखाली बसला. ज्ञानेश्वर अजानवृक्षाखाली विसावले. आपण मोहाच्याच झाडाखाली बसूं या! आपल्या वाट्याला तेंच आलं. एकेकाचं भाग्य! दुसरं काय?
पण दुपारकरता पाणी आणलं पाहिजे! मग दरडीवरून खाली उतरतो. पात्रांतले खडकही अपार तापले आहेत. मूंडकगतीनं वाळूचं सहारा ओलंडीत प्रवाहाजवळ पोचतों.
वा! वा! काय पाणी आहे?
मला वाटतं, पंचमहाभूतांचं शरीर आहे ना, त्यांतलं जलतत्व या जातीचं असावं. कसं आहे कोण जाणे, पण या जातीचं व्हावं. किंबहुना इतर चारी महाभूतांच्या जागाही अशाच हिरव्या, नितळ, अति स्वच्छ पाण्याचं शरीर व्हावं.
काय मजा येईल! मग माझ्या शरीरात चाललेली प्रत्येक क्रिया मला बाहेरुन पाहतां येईल. अन्न कसा प्रवास करतं, ते पचतं कसं, त्याचं रक्त कसं बनतं, हृदय कसं, त्याचं स्पंदन कसं, मनाचे व्यापार कसे -
अरे!
हे तर जगालाही सहजगत्या दिसुं शकेल! माझ्या मनांत हेलकावे खाणाऱ्या वासना, अन् त्यांनी निर्माण केलेली घाण जर कुणाला दिसली तर -
पण नर्मदामैयाचं पाणी मात्र अति देखणं आहे. त्याकडे किती पाहिलं, तरी तृप्ती होतच नाही. दिवसा, राट्री - रात्रीला डोळे फुटावेत, अन् तिनं हे पाण्याचं अपार रूप पाहून धन्य होऊन जावं.
कडू भोपळा कोरून केलेला कमंडलू पाण्यानं भरला, अन् मोहाच्या झाडाकडे निघणार, एवढ्यांत काही तरी गंमत दिसली. जरा जवळ जावं म्हणून माझ्या पलीकडे पाण्यांत एक खडक होता त्यावर उडी मारून उभा राहिलों.
वा वा! कसं हे जीवसृष्टीचं दर्शन! पडदा नाही, बुरखा नाही, भय नाही, शंकोच नाही. मनांत उठलेला तरंग निष्कपटपणानं आकाररूप होऊन बाहेर उमटायचा!
मला वाटतं, त्या जोडींतली एक कासवी असावी. दुसरा तिचा प्रियकर. आकार मोठ्या परातीएवढाले. दोघं शिवाशिवी खेळताहेत. कासवी लबाड आहे. एका ठिकाणीं जळांत स्थिर राहत्ये. प्रियकर जवळ आला, की सुळ्कन् खाली बुडी देत्ये. कासव आंधळ्यासारखा पाण्यातल्यां खडकांना टकरा देत तिच्या मागं धावतो.
पुन्हा ती वर आली. ती जणुं पाताळलोकांतून धावत वर उमटली. मला ऐंकूं येत नाही - कारण कासवं मोठ्याने बोलत नाहीत, केवळ इसापाची कासवंच बोलतात! पण बहुधा आता कासवी हसत असावी.
तो चिडला असावासा दिसतो. हें कासवीला कळलं आहे. ती आपले फताडे पाय हलवीत एका ठायी स्थिरावली आहे. तिने विचार केला असेल, कि पुरे झालं. येईना का बिचारा जवळ! करु या चार पाऊसपाण्याच्या गोष्टी.
कासवानं आपला फताडा, गिळगिळीत पाय कासवीच्या खांद्यावर ठेवला आहे. दोघांची तोंडं एका ठायीं मिळाली आहेत, तोंच -
"नर्मदे हर!"
मी चमकून मागे पाहिलं. बहुधा तो माझ्याच संप्रदायातला साथी असावा. खाद्यावर पोटोबाच्या आहुतीचं सामान लादलेली पिशवी आहे. गळ्यांत भली टपोरी रुद्राक्षांची माळ. भस्म फासलंय अंगाला. इतकं कि मला एकदम मोहरममधल्या वाघाची आठवण झाली. कसंबसं हसू दाबत मी प्रतिसाद दिली.
"हर नर्मदे!"
पण तेवढ्यानं माझी सुटका नव्हती. अर्थ असा कि आता कूर्मक्रीडादर्शन थांबवलं पाहिजे. हा भिडू तास दोन तास खाणार. त्यानं तरी काय करावं? दिवसभर तोंड बांधून चालायचं. कुणी भला गुराखी किंवा शेतकरी वाटेंत भेटलाच तर ’नर्मदे हर - हर नर्मदे’ हा गजर व्हायचा. त्याला पुढचं गाव किती लांब ते विचारायचं. तो सांगेल ते ऐकून घ्यायचं. त्यावर चर्चा करीत बसणं निरुपयोगी आहे. कारण मैल दोन मैल, एवढ्या किरकोळ अंतराकडे हे भूमीपुत्र गंभीरपणे पाहूच शकत नाहीत. एखाद्याला विचारावं,
"का हो भैया, सरमाठी कै मैल दूरीपर है यहॉंसे?"
तो सरमाठीच्या दिशेला हात झुगारुन सहज बोलून जाईल,
"जे जहीं तो है -"
पुन्हा प्रश्न करायचं धाडस करावं,
"जे जहीं याने? कै मील -"
"होगा दूचार मील -"
"लेकीन लोगबाग तो कहते हैं कि दस मील है -"
"हो भी सकता है -"
"आपको शायद पता नहीं है!"
"अरे पता क्यों नही? एक बार गया जो था!"
"कै साल हुवे?"
"उं:! छोटा था. मॉंकी गोदमें बैठा बैठा गया था सरमाठी. वहॉं फूफाजीके घर पकौडे बने थे -"
अशा लोकांशी संगतवार असं काय बोलता येणार? मग कुणी परिक्रमावासी भेटला, की त्याच्याशी भरपूर बोलायचा मोह अनावर झाला, तर कुणीं नावं ठेवूं नयेत.
रुद्राक्षधाऱ्यानं जटाभार मागं फेकीत प्रश्न केला,
"काय पाहत होतांत?"
खरं बोलून सोय नाही. म्हणालों,
"मासे कसे खेळतात तें!"
"हां हां! पण सांभाळून बरं का!"
"का?"
"अहो, मगरमच्छ पट्कन् पाय ओढायचा?"
याचं म्हणणं काही अजिबात खोटं नाही. नर्मदेंत मगरी फार. मीं पटकन् अलीकडील थडीवर उडी मारली. मग फुशारकीनं म्हणालों,
"माणसाला काय करतो मगरमच्छ!"
"अरे बाबा असं बोलूं नकोस. जवान आहेस. गरम रक्त असंच बोलत असतं. पण काल सकाळीच एक तुझ्याएवढा मुलगा मगरमच्छानं ओढून नेला -"
"तुम्ही पाहिला?"
"न पाहिला म्हणून काय झालं? थोरामोठ्यांनी सांगून ठेवलंय, ते काय खोटं आहे?"
"काय सांगितलंय् थोरामोठ्यांनी?"
"की रानांत वाघ बलवान्, अन् पाण्यांत मगरमच्छ -"
पराभव कबूल करणं मला रुचलं नाही. म्हणालो,
"आपण नर्मदेचे पुत्र. परिक्रमावासी. आपल्याला काय करतो मगरमच्छ?"
हें ऐकलं मात्र, अन् रुद्राक्षधारी खवळला. तो डोळे वटारुन म्हणाला,
"परिक्रमावासी हो?"
"हो ना! तेंच तर -"
"और फिर नर्मदाजीको उलांघकर खडे थे?"
नर्मदा केवळ भडोचजवळ काय ती ओलांडून पार व्हायची. एरवी कधीही तिला पाय लावायचा नाही. म्हणजे पाण्यांत उतरायचं नाही. किनाऱ्याला सोडून एखादा खडक असेल, त्यावरही पाय देऊन उभं रहायचं नाही. नर्मदा ओलांडल्याचा दोष पदरीं येतो. किनाऱ्यावर बसुन स्नान करायचं. भुरभुर माता हर गंगे!
हा कठोर दंडक आहे. पाळायला हवा. अन् मी तो मोडला होता. कारण परिक्रमा अशानं खंडीत होते, हे मला मान्य नव्हतं. मी हसून बोललों,
"बाबाजी रेवामाता आमची आई आहे ना?"
"मग?"
"काही नाही. पण मूल नाही आईच्या मांडीवर खेळत? तसं हे -"
"तूं कुठला?"
गाडं भलतीकडेच चाललं. ताळ्यावर आणलं पाहिजे. म्हणालों,
"मी कुठला का असेना! तूर्त तर परिक्रमा करतोंय्."
"पडशी दिसत नाही तुझ्याजवळ ती? अंथरुण-पांघरुण?"
आता प्रकरण निकरावर येत चाललं. मी सावरण्याचा यत्न करीत म्हणालों,
"महाराज, मी पडशीबिडशी नाही बाळगीत. अंथरुण-पांघरुण रेवामातेचा काठ अन् आकाश."
"मग जेवतोस कुठं?"
"जो न मागता वाढील त्याच्या दारीं बसून."
छे! तापलंच गाडं! पडशी उतरून दोन्ही हात कमरेवर ठेवून तो म्हणाला,
"तूं लबाड आहेस!"
"कशावरून?"
"तू परिकम्मेचे नियम पाळीत नाहीस. अरे, तुझ्यासारख्या नकली गोट्यांनीच तर परिकम्मा-मार्ग बिघडवून टाकला आहे. सदावर्ते बंद पडत चालली आहेत. आमच्यासारख्या निरंजनमूर्तींनाही वेळेवर शिधा-आटा मिळत नाही! काल एका सदावर्तवाल्यानं लेकानं तूपच दिलं नाही! त्याचा सत्यानाश होवो -"
मी म्हटलं बरी फट सापडली. थोडी परनिंदा करावी. म्हणालों,
"हो ना! काही लोक फार लबाड असतात -"
पण प्रकरण अगदीच भडकलं.
"तुझ्यासारखे धतुंदरबाबाजी भेटतात ना त्यांना? मग ते तसेच व्हायचे! छे! तुम्हाला मोकळं सोडून भागायचं नाही. चला माझ्याबरोबर -"
"कुठं?"
"पोलिसचौकीवर."
लिगाड चिकटातंय्. झटकून टाकलं पाहिजे. थोडं उग्र रूप दाखवलं, तर कदाचित् बला टळेल. नाही तर पोलिसचं शुक्लकाष्ठ मागं लागायचं. हे भोपाळी पोलिस म्हणजे प्रतिनरकासुर आहेत. अनेकदा तो त्रास भोगावा लागला आहे. तर मग छानदार सोंग काढलं पाहिजे.
डोळॆ वटारुन म्हणालो,
"येत नाही जा! अरे, मला पोलिस काय करणार! अवधूत आम्ही. आम्ही कुणाची पर्वा करीत नाहीं. पोलिस तुम्हा माणसांना भिववतील. आम्हाला कुणाची भीति? नाहं मनुष्यो, नच देवक्षयो! आम्हाला पाणी भिववीत नाही, आग जाळीत नाही, वारा उडवीत नाही-अच्छेद्योSयमदाह्योSयमविकार्योSयमुच्यते!"
भडाभड काही कठिण उच्चारांचे श्लोक म्हटले. कांही गोखाण्डं, काहीं स्वजौसमौट्‍!अन् तो भला माणूस गर्भगळीत होऊन टकाटका बघत उभा राहिला. मग आणिकच वात्रटपणा सुचला. पाणी उचललं हातांत. अइउण्ऋलृक् या महामंत्रांनी तें अभिषिक्त केलं, अन् त्याच्याकडे धावूं लागलों. चुळुक उगारून.
जो का पळाला आहे म्हणून सांगू तो मोहरमचा वाघ! धावतां धावतां तापून आग झालेल्या वाळूंत पडला देखील. पडशी एकीकडे. घोंगडी एकीकडे. हातांतली दोरबाटली एकीकडे. कसाबसा धांदरटासारखा उठला, अन् सामान गोळा करून माझ्याकडे दृष्टी न वळवतांच त्यानं पुन्हा धूम ठोकली!
वाईट वाटलं. उगीच बिचाऱ्याला या आगीत लोळावं लागलं. पण मी काय तरी करुं? प्रकरण अगदी हातघाईवर आलं, म्हणजे माणूस शस्त्रं बाहेर काढतो.

पोस्ट इथेच संपवणार होतो पण हा प्रसंग इथे का लिहिला हे कोणी ना कोणी तरी विचारणारच आणि मग त्याचं उत्तरही द्यावंसं वाटणार - मग ते आताच का देऊ नये. तर उत्तर असं कि - ’कुणा एकाची भ्रमणगाथा’ या पुस्तकाबद्दल जेव्हा पासुन (सिरियसली) वाचायला लागलो तेव्हापासुन ऐकुन होतो, पण आकर्षक टायटल सोडून आणखी काहिही माहिती नव्हतं. खरं सांगायचं तर अजुनही नाही. अजुनतरी हा कुणीतरी तपस्वी यात्रेचे सर्वमान्य नियम झुगारुन - अनावश्यक वाटणारी लिमिटेशन्स न मानुन यात्रेवर निघालाय. तो कुठुन कुठे, कधी आणि कसा पोचणार आहे, हे अजुन तरी माहित नाही. इप्सित स्थळी पोचणार कि नाही हे ही. या सगळ्या unknowns मध्ये त्याचे फंडे interesting वाटताहेत. प्रदक्षिणा मारुन तो पुन्हा जिथुन सुरुवात केली तिथेच पोचणार असला तरीही! आणि तसंही कुठलाही माणुस एका ठिकाणुन निघुन काही वर्षांनी, महिन्यांनी, दिवसांनी पुन्हा तिथेच किंवा कुठेतरी पोचतोच - आणि जेव्हा कधी जिथे कुठे पोचतो तेव्हा त्याने प्रवासाच्या सुरुवातीपेक्षा जास्त कमावलेलंच असतं. फक्त जे कमावलं तेच कमावायचं होतं का - हा महत्वाचा प्रश्न!

भ्रमणगाथा continues....

(शीर्षक आणि उतारा संदर्भ - ’कुणा एकाची भ्रमणगाथा’ - गो.नी. दांडेकर - प्रथम प्रकाशन १९५६)

पुढचं पोस्ट - Adaptation वर.
लवकरच.

My Nonsense - 2

पहिल्या चार गोष्टी मी सगळ्यात शेवटी लिहिल्यात.
बाकीच्या जशा प्रकाशित झाल्या - तशा क्रमाने आहेत.
पहिली - मी पॅरिसमध्ये लिहिली, शेवटची बार्सिलोनामधुन मेल केली.
त्याच्या आधीची माद्रिद मधुन.
माद्रिदमध्ये काम करायला धमाल यायची.
तशी तर पॅरिसमध्ये आणि फ्लोरीडातल्या की वेस्ट मध्येही.
पण ते फक्त थंडीत.
बाकी मॉन्टाना, टोरोंटो, शिकागो आणि क्युबातलं हवाना - लिहावं तर अशा ठिकाणी...
आणखीही जागा होत्या - नाही असं नाही - पण त्या एवढ्या खास नव्हत्या.
आयदर तसं - किंवा जेव्हा तिथे होतो तेव्हा आम्ही तेवढे खास नव्हतो.

इथे बऱ्याच प्रकारच्या गोष्टी आहेत - आय होप तुम्हाला त्यातल्या काही आवडतील.
कारण...कारण त्यातल्या काही मला आवडतात.
बाकीच्या म्हणजे...बाकीच्या अशा काही आहेत कि त्या उगीचंच काही लोकांना जरा जास्तच आवडतात.
आणि मग अशा गोष्टी आवडणाऱ्या त्या लोकांना भेटलं कि तुम्हाला ’आयची जय!’ फीलिंग येतं. धड हसता ही येत नाही ना रडता!
तर अशा आणखीही काही गोष्टी आहेत.
त्या कधीना कधी कुणाना कुणाला कोणत्या ना कोणत्या कारणाने आवडल्या असणारच.
हो - नाहीतर प्रकाशित कोण का करेल?

बर ते जाऊ दे.
तर त्याचं असं आहे ना - कि जिथ कुठं जाणं आवश्यक आहे तिथे जाताना, आणि जे करणं प्राप्त आहे ते सर्व करताना, आणि वर जसं जसं जे काही घडतंय ते तसं तसं बिनबोभाट बघताना - तुम्ही ज्याने कशाने लिहीता, मग ते काहीका असेना - पण बोथट होत जातं.
खरंय.
पण त्याचं असं आहे कि ते जे काही आहे - कि ज्याने मी लिहितो - मला असं वाटतं कि एकवेळ ते बोथट का होईना, कि त्याला थोडे चिरे का पडेनात, कि मला त्याला धार का लावायला लागेना - भेंडि धुसमटत चकचकीत रहाण्यापेक्षा ते लई परवडलं.

आता - धार लावायची वेळ आली.
अजुन तीन कादंबऱ्या आणि पंचवीसेक भन्नाट गोष्टी लिहुन होईतो जगायला आवडेल.
च्यायला - त्याचं आहे असं ना - कि मला एवढ्या गोष्टी माहितेत!

फुल टु माजात -

- अर्नेस्ट हेमिंग्वे.

----------------------------------------------------------

आय याम बाक!
हे वाक्य खरं तर अरनॉल्डी (किंवा श्वार्झनेगरी म्हणा हवं तर) उच्चारात ऐकायला जास्त बरं वाटतं, पण सांगायचा मुद्दा असा कि मी परत आलोय.
या वाक्याचं विश्लेषण करणं म्हणजे भंपकगिरी होईल, कारण मी कुठेच गेलो नव्हतो.
पण टेक माय वर्ड फ़ॉर इट - आय ऍम बॅक.

मागचे आठ दहा महिने - मुक्ता नावाची एक मुलगी आमच्या घरी रहायला येणार आहे - या वाक्याने सुरुवात करुन कैक पोस्ट्स लिहिली. एवढ्या वेळात मुक्ता येऊन जुनी पण झाली पण सुरु केलेली पोस्ट्स लिहुन संपेनात.
’मुक्ताने हुल दिली कि चाहुल’ - हे पोस्ट लिहुन होईपर्यंत माधुरीचं डोहाळजेवण पण उरकलं होतं.
डोहाळजेवण नावाच्या राडा प्रकाराबद्दल लिहीपर्यंत मी घाटात रस्ते बांधायला गेलो आणि माधुरी सिंगापुर, जपान वगैरे दौर्यावर. त्याच्याबद्दल लिहीपर्यंत ’डायपर’ नावाची दुपटी आणि ’गुलाब्बो की बैलगाडी’ नावाची बाबागाडी वगैरे वगैरेची खरेदी आली.
ती होईतो सासू आली.
आय मीन - आमच्या सासुबाई आल्या!
(माधुरीला असली मराठी वाक्य पर्फेक्ट समजतात).
त्या आल्या त्याबद्दल लिहिण्यासारखं काही नव्हतं, पण त्या आल्या त्या रात्रीच मुक्ता पण आली.
म्हणजे दुसऱ्या दिवशी दुपारी आली...पण - अबे समझा करो यार!

मराठी ब्लॉग्जवर एक लिखित नियम केला पाहिजे.
जे लोक MBA वगैरे करुन(ही) लिहितात - त्यांनी आपापल्या ब्लॉगवर तसं डिक्लेअर करावं.
म्हणजे लोक (निदान मी तरी) ते वाचण्याच्या फंदात पडणार नाही. हे लोक डेटा घेतात (नाहीतर तो अशक्य प्रकारे निर्माण करतात), त्याचं मस्तपैकी ऍनॅलिसिस करतात आणि त्यावर दळभद्री कन्क्ल्युजन्स काढतात. मला ज्यावेळेस आयुष्यात काहीच करावंसं वाटत नव्हतं तेव्हा ’भविष्याचे काय प्लॅन?’ या प्रश्नावर मी सरळ MBA असं ठोकुन द्यायचो. मी खरच आयुष्याला मरणाचा कंटाळलो असतो तर MBA केलं असतं. (अमेरिकेत MBA केलेले लोक या नियमाला सरसकट अपवाद - विषय संपला).
एनीवे - बाबाने MBA चा विचार जाहीर केल्यावर त्याच्यावर उखडलो.
बाबा हा (म्हणजे माझ्यासारख्या नतद्रष्टा साठी तर फारच) द्रष्टा माणुस.
आयुष्यातल्या कुठल्याही परिस्थितीचं अचूक आकलन करुन, त्याचं बिनतोड विश्लेषण करुन, त्या परिस्थितीतली (खरं तर तशा परिस्थितीतलीही म्हणायला हवं) सौंदर्यस्थळं दाखवत तुमची त्या परिस्थितीसाठी तयारी करुन देणं - या बाबतीत बाबाचा हात कुणी धरु शकत नाही. असं असताना - why fix something which aint broken?
बाबाचं MBA करुन होणारं भावी वाटोळं वाचवण्याचं (बाबाने दिलेलं नसलं तरी) क्रेडिट मी घेतो.

Your life has changed forever mann… It will never be the same again!! It is an amazing change… you’ll see it in everything you do… The stores you go to, the aisles you frequent in your local super market, the things that worry you, the things that please you, the channels you watch, the time you spend at home, the reasons you call home, the things that you discuss with friends and colleagues, you name it!

----------------------------------------------------------

मुक्ताला पहिल्यांदा हातात घेतलं त्याला आता तीन आठवडे झाले.
ते अंधुक आठवताहेत.
फोटो काढणं, व्हिडिओ शूट करणं वगैरे वगैरे नेहमीचे उपचार झाले, पण त्या क्लिप्स आता पाहिल्या कि काय वाटतं हे मला सांगता येत नाहिए.
लई तहान लागल्यावर बदाबद थम्स-अप पिलंयत का कधी?
तसं पिल्यावर - डोक्याला - म्हणजे टाळुच्या लगेच वरच्या डोक्याला, म्हणजे टक्कल पडायला लोकांना जिथुन सुरुवात होते - डोक्याच्या त्या पार्टला जशा झिणझिण्या येतात, तशाच मी मुक्ताला हातात घेतल्याच्या आठवणी येताहेत.

मुक्ता येणार हे बरेच दिवस माहित होतं.
बऱ्याचदा

---------------------------------------------------

मुक्ताला पहिल्यांदा हातात घेतलं तो क्षण वगैरे अंधुक आठवतोय.
आय मीन दोन आठवड्यापुर्वीची तर गोष्ट. पण मागचे दोन आठवडे जग असलं ढवळुन निघतंय सगळं ब्लर होतंय.

---------------------------------------------------

भींचे हुए जबडे दर्द कर रहे है।
कितनी देर तक दबाया जा सकता है अंदर खौलतें हुए लावे को?
किसीभी पल खोपडी क्रेटरमें बदल जाए
उससे पेहले जानलेवा ऐठनको लोमडीकी पुंछसे बांधकर दाग देना होगा।
हमलेसे बढकर हिफाजतकी कोई रणनीती नहीं है।
बेकार है ये सवाल कि संगीन किस कारखानेमें ढली है।
फर्क पडता है सिर्फ इस बातसे कि कौनसा हाथ उथे थामें है और किसका सीना उसकी नोंक पर है।
फर्क तो पडता है केवल इस बातसे कि उस जादूनगरीपर किसका कब्जा है
जहां रात दिन पसीने कि बुंदोंसे मोतीयोंकी फसल उगाई जाती है।
मानवता के धर्मपिता न्याय और सत्य का मंत्रालय कंप्युटरको सोंप कर आश्वस्त है।
वहीं निर्णय देगा -
निहत्थी बस्तियोंपर गिराए गए टनों नापाम बम
या तानाशाहकी बुलेटप्रुफ कारपर फेंका गया एकलौता हथगोला -
इन्सानियतके खिलाफ कौनसा जुर्म संगीनतर है?
दरसल -
इन्साफ और सच्चाईमें इन्सानी दखलसे संगीन जुर्म कोई नहीं है।

ताकत -
ताकत बंदुककी फौलादी नलीसे निकलती है
या कविताकी कागजी कारतूससे?
जिसके कोषमें कहेनेका अर्थ है होना
और होनेकी शर्त लडना -
उसकेलिए शब्द किसीभी ब्रह्मसे बडा है
जो उसकेसाथ हर मोर्चेपर खडा है।
खतरनाक यात्राके अपने आकर्षण है
आकर्षक यात्रा के अपने खतरे।
इन्ही खतरोंकी सरगमसे दोस्त निर्मित करना है हमें दुधारी तलवार जैसा अपना संगीत।

भींचे हुए जबडें अब दर्द कर रहे है।
कबतक दबाओगे खौलते लावेको?

-----------------------------------

परावृत्त करण्याचा प्रयत्न करुन झालाय - आता शिस्तीत धमकी - पुढे वाचु नका. परिणामांना मी जबाबदार नाही.

--------------------------------------
मिरची!

मला हे लिहायला अजिबात वेळ नाहिए.
मला माझ्या XXXXXXXX कारण XXXXXXXXXX! ह्याच्या बद्दल मी XXXXXXXX यापैकी कुणालाही सांगितलं नाहिए - मुक्ताला सांगितलंय - पण ती वेगळीच स्टोरी आहे....

-------------------------------

बरं तर सांगायचा मुद्दा असा कि मे बी वर्षभरापुर्वी एका पुलाच्या कामासाठी एका साईटवर जायला लागायचं. त्यात सगळ्यात बोरिंग गोष्ट म्हणजे सकाळी सात वाजता तिथे पोचायला लागयचं. एके सकाळी साईटवर पोचायच्या आधीच्या शेवटच्या सिग्नलला लेफ्ट टर्नची वाट बघत उभा होतो. पाऊस पडत होता, आणि सकाळचे सात वाजलेले असुनही थोडं थोडं उकडत होतं. (त्याचं कारण गाडीतला हीटरही असेल कदाचित (!)) पण उकडत होतं. मी आपला खिडकीची काच खाली करुन, मोठमोठ्याने ’सारे जहांसे अच्छा...’ वगैरे गात झोप घालवण्याचा प्रयत्न करत होतो. लेफ्ट सिग्नल मिळत नव्हता म्हणुन बोर होऊन मी उजवीकडे पाह्यलं आणि माझी झोप उडाली. कारण उजवीकडच्या ड्राईव्ह थ्रु कॉफी शॉपच्या खिडकीत उभी राहुन एक पोरगी (बहुतेक) कॉफी चा कप कि ग्लास भरत होती. ती काय करत होती हे मला सपशेल आठवत नाहिए कारण तिने अत्यंत तोकडी टु पीस बिकिनी घातलेली. (इथे मी स्वत:ला ईमॅजिन करतो तेव्हा मी एक कार्टुन कॅरॅक्टर आहे असं मला दिसतं - ज्याचे डोळे स्प्रिंग लावल्यासारखे बाहेर लटकताहेत!).
माझं ’सारे जहां से ...’ वरच्यावर अडकलं! मागच्या गाडीचा हॉर्न ऐकुन मी भानावर आलो तेव्हा ती पोरगी माझ्याकडे बघुन खट्याळ हसत होती (अस ऍटलिस्ट मला वाटलं)!

अशा "dazed" कंडिशन मध्ये मी साईट्वर पोचलो तेव्हा टिम माझी वाटच बघत होता.
म्हणाला - काय झालं? ठीक आहेस ना?
मी म्हटलं - मी ठीक आहे रे, पण मे बी मी फारच झोपेत होतो, कारण मी जे काही पाहिलं ते रिअल लाईफ मध्ये दिसणं शक्यच नाही!
तो म्हणे - आयची जय, काय पाह्यलं?
मी म्हटलं - अरे, मी त्या सिग्नलला उभा होतो ना, तेव्हा मी - असं असं - पाहिलं.
तर तो म्हणे - असं असं म्हणजे काय? डिटेल मध्ये सांग ना!
म्हटलं - च्यायला पकवु नकोस - असं असं म्हणजे काय ते तुला पण माहितीए.
मग त्याने साईटवरच्या तमाम जनतेला बोलावुन ’अब्जित ने असं असं पाहिलं’ असं सांगितलं.
मग सगळेच हसायला लागले - म्हणाले, अरे इतके दिवस या साईटवर येत असुन तुला काहीच दिसलं नाही?

---------------------

आई शपत हे असं झालं कि चिडचिड होते.
रविवारी हजार कामातुनही लईच किडा डोक्यात गेला तेव्हा लिहायला लागलो. झोप आली तेव्हा १-२ paragraphs च झाले होते. आता काहीतरी लिहु म्हणुन इकडे आलो तर आठवत नाहिए काय लिहायचं होतं ते. नाही म्हणायला माझ्या नावाचं ’अब्जित’ पासुन ’अबेजे..?त? - am I right?’ पर्यंत वेगवेगळ्या प्रकारे भजं होतं. माझं नाव उच्चारताना लोकांच्या चेहऱ्यावरच्या गटांगळ्या पाहुनपण मजा येते.

---------------------

तुम्ही इथपर्यंत वाचत आला असाल तर थोर आहात.

टिंब.
टिंब.
टिंब.

---------------------

आता अजुन वाचत असालच तर मी तुम्हाला काहीतरी सांगण्याचं देणं लागतो (असं मला उगीचच वाटतंय).
कवितांची पुस्तकं विकत घेऊन वाचणं वगैरे प्रकार मी भारतात असताना कधी केला नव्हता (अमेरिकेत राहुनही केला नाहिए, पण असं अधुनमधुन ’मी परदेशात रहातो’ चे पुरावे टाकले कि (मग तरी) लोक मला सिरियसली घेतील असा माझा गोड गैरसमज). एकतर बिबवेवाडी बसस्टॉप मागच्या रद्दीच्या दुकानात मिळतील तेवढ्या कविता (किलोने) विकत घ्यायचो. मग त्यातल्या प्रेमभंगाच्या वगैरे कविता फाईल करुन ठेवायचो. कधी केलं नसेल तर करुन बघा - आठवणी उगाळायला यांचा लई उपयोग होतो.

आयची जय - परत एकदा १२.०१ - लगेच संपवायचं असल्याने पाल्हाळ बंद.
प्रश्न बिश्न पडण्याएवढा पेशन्स असेल तर विचारा. नाही विचारलेत तर माझी उत्तरां बित्तरांची मगझमारी वाचेल.

----------------------------------

इतकावेळ लिहिलंय ते म्हणजे absolute चुत्याप्स होतं, पण सलील वाघ ची ही कविता मी इथे ’उगीच’ टाकत नाहिए.
मी बरेच दिवस सलीलशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला, पण नंतर म्हटलं ’एवढा’ संपर्क रोज होत असताना - कशाला उगीच conventional संपर्कांच्या फंदात पडा! मला कुणी शोधत आलं तर मी किती embarrass होईल!
तर -


सव्वीस -

बारकावे समजतील असं धोरण ठेवलं
टिकाणी पोचेपर्यंत प्रतिकीकरण करत आणलं
षड्रिपुंचं अरण्यरुदन शब्दांच्या व्यासपीठावर
ठेवून
मनमुराद पडताळा घेत मी जमिनीत शिरलो
पुढं गेल्यावर एक अंधार भेटला तो खडक होता
साशंक भाषा शिलगावून
भुरूभुरू पुढे गेलो
रस्ते दिसले न दिसले तरी
ओळख झाली न झाली तरी
माती भिजली न भिजली तरी
स्वत:चा जीव
खुडुन तळहातावर ठेवला
दिवसेंदिवस टाळली
ती कविता आता ही
लिहिली
न लिहिली तरी

--------------------

आणि ही लिहिण्यापासुन मला स्वत:ला परावृत्त करता येत नाहिए -

अठ्ठावीस -

काव्याची एवढी ह्या
उलटी पाचर बसेल
असं वाटलं नव्हतं
आता नंतर लफडं नको
हे मी
आत्ताच सांगून ठेवतो आधी
माझे चुकीचे अर्थ निघतील
माजं मौलिक ढापलं जाईल जगात
मी नको तसा रुपांतरीत होईन
माझ्या नंतर माझ्या मागे
कवितेबाहेरच मी केवढातरी सापडतो
प्रयत्नांतीही कवितेत सगळा
संपूर्ण शिरु शकत नाही
पुरुनही उरतो
अपरिमेय
कवितेच्या आणि माझ्या
व्यतिरिक्तातच
मी माझ्या वर्माची साधना करु शकतो

माझा सडा पडलाय माझ्या आजुबाजूला
मी चालत येतो माझ्याकडे चहुबाजूंनी
माझ्या समुद्रावरुन
मी येतोय का जातोय
ते मला सांगता येणार नाही
ने आण होते माझ्यात कसलीतरी
ये जा चालू असते कसली ना कसली रहदारी
गोड लाडावलेलं आकाश
पावसोत्तर प्रकाशाला
दैदिप्य पुरवतं
दिवसरात्री उचंबळतात भरुन येतात
सूर्यास्तानंतर दोन अडीच
चकचकीत ढग आग्नेयेला
तब्बल कबूल झाले कह्यात
वस्तुत्वकेंद्राचे तरंग माझ्यात
- एकसंपाती
लागोपाठ उद्‍भवत
फेर धरणाऱ्या
अवधींचा वेढा
जोरदार मी परतवतो
एकामागोमाग एक
थांबायची बात नस्से

- सलील वाघ.